Przykro nam, strona o podanym adresie nie istnieje.

Sprawd, czy wpisae poprawny adres strony, lub skorzystaj z katalogu lub wyszukiwarki.



Copyright 1996 - 2006 Grupa Onet.pl SA - zobacz wszystkie serwisy »

  • Czytasz wiadomości wyszukane dla frazy: Agregaty Prądotwórcze wynajem
  • Parkowanie na przycementarnym trawniku.

    Użytkownik "freelander"

    Cytat:Po drugie, może ktoś mnie oświeci (po prostu nie
    wiem) co się dzieję z pieniędzmi, które są zbierane przez harcerzy za
    parkowanie. Czy są dla nich (?) za co (?), jeśli nie to dla kogo, bo
    wydaję
    mi się, że jest to niebagatelna sumka. Może na nasionka trawy.



    W latach 70-tych o których wspomina jeden z grupowiczów, sprzedaż zniczy
    pozwalała opłacić pewne extra rzeczy w harcerstwie - nieplanowany biwak itp.
    Ponieważ państwo łożyło na ZHP ogromne pieniądze, w zamian pragnąc
    indoktrynować młodzież.

    Obecnie istnieje kilka organizacji harcerskich w Polsce, działają one jak
    inne Organizacje pozarządowe, i dotacje w związku z tym są mniejsze.

    Pieniądze po odliczeniu podatków i opłat np. dla Urzędu miasta, przeznacza
    się na:

    * Zakup namiotów (namiot typu wojskowego to wydatek 1500-3000zł),

    * Sprzętu - od piły po agregaty prądotwórcze, dziś już nie wystarcza lodówka
    w postaci ziemnej jamy, sanepid wymaga chłodni.

    * Opłacenie za rodziców składek członkowskich - rocznie 36 zł,
    * Zakup munduru i podstawowego wyposażenia - 100-150 zł,
    * Część pieniędzy przeznacza się na funkcjonowanie administracji - wynajmy
    lokalu, koszty paliwa itp.

    Przy tym wszystkim pamiętać należy, że pracują harcerze w wieku gimnazjalnym
    i licealnym, wspierając często kolegów ze szkoły podstawowej, którzy są za
    młodzi.

    Mam nadzieję, że choć trochę przybliżyłem odpowiedź na Pańskie pytanie.

    Pozdrawiam Maciej

     

    OSP SZCZERBICE

    OSP Szczerbice, gm. Gaszowice, pow. Rybnicki

    - Powstała w 1935 roku
    - W siedzibie szczerbickiej OSP funkcjonuje Internetowe Centrum Edukacyjno-Oświatowe na co Jednostka otrzymała środki z grantu
    - Straż prowadzi znajdujący się w Remizie OSP Zajazd „Karlik” zajmujący się wynajmem sali oraz organizacją wesel, bankietów i spotkań rodzinnych
    - Przy OSP Szczerbice utworzono Jednostkę Operacyjno-Techniczną, która zrzesza 33 strażaków
    - OSP Szczerbice to Jednostka terenowa Kategorii II typu S-1 z remizą murowaną należąca od 2 czerwca 1997 roku do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego
    - Wraz z OSP Gaszowice i OSP Lyski tworzą Pluton III Kompanii Gaśniczej OSP nr 15 „Kamień” Śląskiego Odwodu Operacyjnego

    Wyposażenie:
    - samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2,5/16 marki Star 266 (rok produkcji 1986) zabudowa Osiny (poprzednio GBAM)
    - przyczepa wężowa PW 600
    - pompa szlamowa
    - pompa pływająca
    - pompy pożarnicze
    - agregat prądotwórczy jednofazowy z przenośnym masztem oświetleniowym
    - dwa aparaty powietrzne z maskami twarzowymi i dodatkowymi butlami zapasowymi
    - elektryczna syrena alarmowa z selektywnym wywoływaniem ASP
    - terminal GSM (powiadamianie strażaków sms'em o alarmie)
    - radiostacje przewoźne i przenośne
    - pilarka spalinowa do drewna
    - szelki bezpieczeństwa (do pracy na wysokości)
    - węże i armatura wodna.

    Lepiej żeby się więcej wypowiedzieli na temat swojej Jednostki Druhowie ze Szczerbic.

    Więcej na http://www.youngfireman.ovh.org/viewpage.php?page_id=5

    WYPOZYCZLANIA SPRZĘTU BUDOWLANEGO

    Firma MARUT MASZYNY I URZĄDZENIA Sp. z o.o. oferuje sprzedaż i wynajem profesjonalnego sprzętu budowlanego.

    Mamy w swojej ofercie m.in.:

    - Agregaty prądotwórcze
    - Stacje hydrauliczne
    - Zagęszczarki
    - Walce prowadzone
    - Zacieraczki do betonu (pojedyńcze oraz samojezdne)
    - Wibratory
    - Rusztowania
    - Drabiny
    - Spawarki
    - Kosze zsypowe
    - Przecinarki jezdne
    - Przecinarki stolikowe
    - Windy dekarskie GEDA
    - Kosze zsypowe
    - Kompresory
    - Odkurzacze przemysłowe
    - Betoniarki

    oraz wiele innych maszyn i urządzeń budowlanych.

    Wszystkie urządzenia znajdują się zarówno w sprzedaży jak i wynajmie! KONKURENCYJNE CENY

    DO KAŻDEGO KLIENTA PODCHODZIMY INDYWIDULANIE, ZAPEWNIAMY FACHOWE DARADZTWO !!!

    WSZELKIE DODATKOWE INFORMACJE POD NR TEL.: 663-440-449

    Gdyby Państwo byli zainteresowani katalogiem wynajmu proszę o przesłanie danych adresowych na e-maila: dawid@marut.com.pl

    ZNAJDUJEMY SIĘ ŚLĄSKU, A KONKRETNIEJ W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH!

    ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY

    Biogaz - agregaty prądotwórcze

    Szanowni Państwo
    Jesteśmy firmą zajmującą się projektowaniem, produkcją, dostawą,
    montażem, wynajmem oraz serwisowaniem urządzeń kogeneracyjnych (CHP = energię elektryczną + ciepło).

    Oferujemy agregaty prądotwórcze z odzyskiem ciepła lub bez, zasilane
    paliwami gazowymi, takimi jak:
    - gaz ziemny;
    - biogaz;
    - gaz wysypiskowy;
    - gaz odpadowy.

    Oferowany zakres mocy:
    - dla agregatów na gaz ziemny od 100kWel (130kWt) do 5,7Mwel (5,1MWt);
    - dla agregatów na biogaz, gaz wysypiskowy, gaz odpadowy od 100kWel (130kWt) do 5,7MWel (5,1MWt)

    Agregaty budowane są w oparciu o silniki uznanych światowych producentów:
    MAN, Scania, Perkins, Guascor, Cummins, Mistubishi oraz prądnice Leroy-Somer
    lub Stamford.

    Proponowane rozwiązania są przyjazne dla środowiska:
    - silniki spełniają normy emisji związków szkodliwych w spalinach;
    - kompletne systemy spełniające normy ochrony środowiska odnośnie wycieków
    gazu, oleju oraz emisji hałasu.

    Dostarczamy agregaty w każdej wersji:
    - otwartej;
    - kontenerowej;
    - obudowanej, wyciszonej.

    Realizujemy inwestycje częściowe lub "pod klucz".

    PPUH HORUS-ENERGIA Sp. z o.o.
    ul. Bliska 17;
    03-804 Warszawa
    www.horus-energia.pl
    tel. +(48 22) 33 15 300
    fax. +(48 22) 33 15 323

     

    Wynajem rusztowań budowlanych i agregatów prądotwórczych

    Wynajem rusztowań budowlanych - prosty montaż, 150m² powierzchni roboczej
    Agregaty prądotwórcze 4,4 Kw I-fazowy, 6,6 Kw III-fazowy.
    tel. 603 123 625
    maciekr3@wp.pl

    wynajem sprzętu budowlanego

    mam zamiar otworzyc wyporzyczalnię sprzętu budolwanego nie chodzi mi tylko o jakiś mały przęt typu wiertarka ale o np. betoniarki, agregaty prądotwórcze, rusztowania, zagęszczarki itp. Co o tym myslicie?

    Projekt PASSWORD BORSK - ODWOŁANY!!!

    W nawiązaniu do dyskusji o zlocie passworda, przedstawiam:

    PROJEKT PASSWORD BORSK

    Lokalizacja:
    Lotnisko w Borsku położone na terenie Szwajcarii Kaszubskiej, w pobliżu jeziora Wdzydze: http://pl.wikipedia.org/wiki/Wdzydze_(jezioro)

    85km od Gdańska, 370km od Warszawy, 240km od Poznania, 570km od Krakowa, 420km od Wroclawia.
    http://maps.google.com/ma...080338&t=h&z=14




    Miejscówka jest sprawdzona, dużo klubów organizuje tam zloty. Jest baza noclegowa, jezioro. My również organizowaliśmy juz tam imprezy i treningi. Więcej na ten temat w innym topicu: http://passwordjdm.pl/viewtopic.php?t=2109

    Koszt:
    100PLN od startującego
    Jeśli co najmniej 25 osób wpłaci pieniądze to podejmujemy się zorganizowania imprezy. Jeśli nie zbierze się minimalna ilość osób to pieniądze oczywiście zwracamy.

    Termin:
    Wydaje mi się że impreza może się odbyć tylko w sobotę. To są wolne terminy wakacyjne:
    19.07.08
    02.08.08
    09.08.08
    16.08.08
    23.08.08

    Zakres:
    - wynajem lotniska w Borsku,
    - opracowanie regulaminu zlotu,
    - zorganizowanie 2 prób wyścigowych (na każdej zapoznanie/trening plus przejazdy wyścigowe), osoby pilnujące prawidłowego przejazdu trasy, poprawiający słupki, itp. Pomiar czasu na dzień dzisiejszy stoperami.
    - ćwiartka dostępna cały czas, aby umilić oczekiwanie
    - sanitariusz z apteczką pierwszej pomocy,
    - agregat prądotwórczy,
    - wydruki z czasami poszczególnych przejazdów,
    - niewielkie nagłośnienie umożliwiające sprawne przeprowadzenie odprawy, wręczenie nagród itd.
    - jakieś pucharki;)

    Wybrane ośrodki:
    Largo: http://www.osrodek.largo.pl/
    Połwysep Lipa: http://www.polwyseplipa.pl/
    Leśna Przystań u Joli: http://www.czecholinska.eu/
    Jasnochówka: http://www.jasnochowka.webpark.pl/
    Czarnowodzianka: http://osrodek.czarnowodzianka.w.interia.pl/

    AKTUALIZACJA:

    DANE DO WPŁAT NA IMPREZĘ "TRACK DAY" NA LOTNISKU W BORSKU W DNIU 23.08.08:

    Filip Piechota
    Ul. Sucharskiego 46
    84-200 Wejherowo
    Multibank 98 1140 2017 0000 4502 0581 1270

    Kwota 100 PLN
    Tytułem: "BORSK nick z forum"

    Poniżej będę aktualizował listę osób które wpłaciły pieniądze:

    1. Jaqb
    2. Markos!
    3. Długi
    4. Maciek W
    5.
    6.

    Wykaz towarów i usług opodatkowanych stawkami 0%, 3% i 7%

    WYKAZ TOWARÓW ZALICZANYCH DO NOWYCH ŚRODKÓW TRANSPORTU

    Poz. Symbol PKWiU Nazwa towaru (grupy towarów)
    1 2 3
    1 34.10.2 Samochody osobowe
    2 34.10.3 Pojazdy mechaniczne przeznaczone do przewozu dziesięciu lub więcej osób
    3 34.10.4 Pojazdy mechaniczne przeznaczone do przewozu towarów - z wyłączeniem podwozi wyposażonych w silniki, dla pojazdów mechanicznych (PKWiU 34.10.45)
    4 34.10.5 Pojazdy mechaniczne przeznaczone do celów specjalnych - z wyłączeniem samochodów ciężarowych z dźwigiem (PKWiU 34.10.52), wież wiertniczych, samojezdnych (PKWiU 34.10.54-10.00)
    5 35.11.2 Statki i podobne jednostki pływające przeznaczone do przewozów osób i towarów
    6 35.11.3 Statki rybackie i pozostałe statki specjalne
    7 35.12.11 Łodzie żaglowe wycieczkowe lub sportowe - z wyłączeniem żaglowców, wypoczynkowych i sportowych, niepełnomorskich, o masie większej niż 100 kg, o długości mniejszej lub równiej 7,5 m (PKWiU 35.12.11-55)
    8 35.12.13 Jednostki pływające wycieczkowe lub sportowe pozostałe; łodzie wiosłowe i kajaki - z wyłączeniem motorówek wypoczynkowych lub sportowych, innych niż te z silnikiem przyczepnym, niepełnomorskie, o długości mniejszej lub równej 7,5 m (PKWiU 35.12.13-55), pozostałych łodzi, również tych z silnikiem przyczepnym, o masie większej niż 100 kg, o długości mniejszej lub równej 7,5 m (PKWiU 35.12.13-95)
    9 35.20.1 Lokomotywy szynowe i tendry - z wyłączeniem tendrów
    10 35.20.2 Wagony osobowe, towarowe i specjalne (z wyjątkiem wagonów warsztatowych i podobnych) kolejowe lub tramwajowe, z własnym napędem
    11 35.30.21 Szybowce i lotnie - z wyłączeniem lotni (PKWiU 35.30.21-00.20)
    12 35.30.22-00.20 Sterowce
    13 35.30.22-00.90 Statki powietrzne bez napędu, pozostałe
    14 35.30.3 Samoloty i śmigłowce
    15 35.41.11 Motocykle i rowery wyposażone w pomocniczy silnik tłokowy spalinowy, wewnętrznego spalania, o pojemności cylindra nie większej niż 50 cm3
    16 35.41.12 Motocykle i rowery wyposażone w pomocniczy silnik tłokowy spalinowy, wewnętrznego spalania, o pojemności cylindra powyżej 50 cm3
    17 35.41.13-00.20 Rowery wyposażone w pomocniczy silnik tłokowy spalinowy wewnętrznego spalania, o pojemności cylindra nie większej niż 50 cm3
    18 35.41.13-00.90 Motocykle i rowery wyposażone w silnik, gdzie indziej niewymienione, pozostałe
    19 35.43.11-90.20 Wózki inwalidzkie motocyklowe, osobowe
    20 35.43.11-90.90 Pozostałe wózki inwalidzkie, gdzie indziej niewymienione

    ZAŁĄCZNIK Nr 2

    WYKAZ TOWARÓW I USŁUG, OD KTÓRYCH DOSTAWY PRZYSŁUGUJE ZRYCZAŁTOWANY ZWROT PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG

    Poz. Symbol PKWiU Nazwa towaru lub usługi (grupy towarów lub usług)
    1 2 3
    1 ex 01.11
    Zboża, ziemniaki, rośliny przemysłowe i produkty roślinne rolnictwa pozostałe - z wyłączeniem:
    1) arachidów (orzeszków ziemnych) (PKWiU 01.11.32),
    2) bawełny i odziarnionych produktów roślinnych dla
    przemysłu włókienniczego (PKWiU ex 01.11.7),
    3) kauczuku naturalnego (PKWiU 01.11.80),
    4) ziół suszonych sortowanych całych
    2 ex 01.12 Warzywa, specjalne rośliny ogrodnicze; produkty szkółkarskie, z wyłączeniem podłoży do uprawy grzybów zawierających grzybnie (PKWiU ex 01.12.21-00.49)
    3 01.13.1 Winogrona
    4 ex 01.13.23 Owoce pozostałe; ziarna chleba świętojańskiego - z wyłączeniem ziarna chleba świętojańskiego i chleba świętojańskiego (PKWiU 01.13.23-00.30), papai (PKWiU 01.13.23-00.50), owoców kiwi (PKWiU 01.13.23-00.60) i owoców południowych pozostałych osobno niewymienionych (PKWiU ex 01.13.23-00.90)
    5 01.13.24-00.10 Orzechy laskowe
    6 01.13.24-00.20 Orzechy włoskie
    7 ex 01.13.40-00.90 Rośliny przyprawowe pozostałe - wyłącznie surowce roślin zielarskich oraz nasiona roślin przyprawowych
    8 ex 01.2
    Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego - z wyłączeniem:
    1) wełny (sierści) pranej i włosia surowego
    pogarbarskiego oraz preparowanego
    (PKWiU 01.22.31-00.20, 01.22.32-00.12, -00.22,
    -00.32, -00.42, -00.5),
    2) sierści zwierzęcej cienkiej lub grubej,
    niezgrzeblonej i nieczesanej pozostałej (PKWiU
    01.22.32-00.90),
    3) spermacetu (PKWiU ex 01.25.25),
    4) skór surowych świńskich półgarbowanych, poubojowych i
    zakonserwowanych dla przemysłu garbarskiego (PKWiU ex
    01.25.33-00.00)
    9 ex 02 Produkty gospodarki leśnej - z wyłączeniem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.01.13), bambusa (PKWiU 02.01.42-00.11) i faszyny wiklinowej (PKWiU 02.01.42-00.18)
    10 ex 05
    Ryby i inne produkty rybołówstwa i rybactwa - z wyłączeniem:
    1) ryb morskich świeżych lub chłodzonych (PKWiU
    05.00.12-02),
    2) skorupiaków morskich żywych, świeżych lub chłodzonych
    (PKWiU ex 05.00.21),
    3) mączek, grysików i granulek ze skorupiaków nadających
    się do spożycia przez ludzi (PKWiU 05.00.21-00.30),
    4) ostryg (PKWiU 05.00.22),
    5) bezkręgowców żyjących w wodzie; żywych, świeżych lub
    schłodzonych - pozostałych (PKWiU 05.00.23),
    6) produktów połowów pozostałych (PKWiU 05.00.3)
    11 ex14.30.13-90.10 Surowce mineralne plastyczne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (w tym ziemia ogrodnicza i ziemia humus) - wyłącznie ziemia ogrodnicza i ziemia humus
    12 ex 15.11.13-30.90 Tusze i półtusze wieprzowe pozostałe - wyłącznie tusze
    ex 15.11.14-30.90 dzików przeznaczone do spożycia
    13 15.11.21 Wełna szarpana
    14 ex 15.11.4 Odpady zwierzęce, niejadalne (z wyłączeniem utylizacyjnych) - wyłącznie odpady przy hodowli i z gospodarki łowieckiej
    15 ex 15.12.13-00.3 do 15.12.13-00.90 Mięso i jadalne podroby - wyłącznie mięso z dziczyzny
    16 15.20.11-90.1, Mięso i filety z ryb słodkowodnych świeże, chłodzone i
    15.20.11-90.3, mrożone
    15.20.12-30,
    15.20.12-70.1,
    15.20.12-90.10
    17 ex 15.33.30-00.22 Obierki, liście i strużyny z warzyw - wyłącznie liście i odpady roślin okopowych i warzyw
    18 15.33.30-00.3 Odpady (słoma roślin strączkowych, motylkowych i oleistych, z wyłączeniem lnu i konopi)
    19 15.33.30-00.80 Żołędzie i kasztany
    20 15.71.20 Grysik i granulki z lucerny (alfalfa)
    21 ex 24.15.60 Nawozy zwierzęce lub roślinne, gdzie indziej niesklasyfikowane - z wyłączeniem mączek nawozowych (PKWiU 24.15.60-00.1, -00.40), oraz podłoży do uprawy grzybów, bez wsianej grzybni (PKWiU ex 24.15.60-00.90)
    Usługi
    22 ex 01.4 Usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyjątkiem usług weterynaryjnych, podkuwania koni i schronisk dla zwierząt
    23 ex 02.02.10 Usługi związane z leśnictwem i pozyskiwaniem drewna, z wyłączeniem patrolowania lasów
    24 ex 05.00.50 Usługi związane z rybołówstwem i rybactwem, z wyłączeniem usług związanych z rybołówstwem morskim
    25 71.31.10 Usługi dzierżawy lub najmu maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi

    Objaśnienie:
    ex - dotyczy tylko i wyłącznie danego wyrobu z danego grupowania.

    ZAŁĄCZNIK Nr 3

    WYKAZ TOWARÓW I USŁUG, OPODATKOWANYCH STAWKĄ PODATKU W WYSOKOŚCI 7 %

    Poz. Symbol PKWiU Nazwa towaru lub usługi (grupy towarów lub usług)
    1 2 3
    1 ex 01.11
    Zboża, ziemniaki, rośliny przemysłowe i produkty roślinne rolnictwa pozostałe - z wyłączeniem:
    1) arachidów (orzeszków ziemnych) (PKWiU 01.11.32),
    2) bawełny i odziarnionych produktów roślinnych dla
    przemysłu włókienniczego (PKWiU ex 01.11.7),
    3) kauczuku naturalnego (PKWiU 01.11.80),
    4) ziół suszonych sortowanych całych,
    5) roślin dla przemysłu perfumeryjnego i farmacji itp.
    2 01.12 Warzywa, specjalne rośliny ogrodnicze; produkty szkółkarskie
    3 01.13.1 Winogrona
    4 ex 01.13.23 Owoce pozostałe; ziarna chleba świętojańskiego - z wyłączeniem ziarna chleba świętojańskiego i chleba świętojańskiego (PKWiU 01.13.23-00.30), papai (PKWiU 01.13.23-00.50), owoców kiwi (PKWiU 01.13.23-00.60) i owoców południowych pozostałych osobno niewymienionych (PKWiU ex 01.13.23-00.90)
    5 01.13.24-00.10 Orzechy laskowe
    6 01.13.24-00.20 Orzechy włoskie
    7 ex 01.13.40-00.90 Rośliny przyprawowe pozostałe - wyłącznie surowce roślin zielarskich oraz nasiona roślin przyprawowych
    8 ex 01.2
    Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego, z wyłączeniem:
    1) wełny i sierści zwierzęcej cienkiej lub grubej,
    2) zwierząt żywych pozostałych (PKWiU 01.25.10),
    z zastrzeżeniem poz. 9,
    3) wosków owadzich i spermacetów,
    4) skór futerkowych oraz skór pozostałych, niejadalnych
    9 ex 01.25.10 Króliki, pszczoły, jedwabniki i przeszkolone psy przewodniki dla ociemniałych
    10 02.01.14 Drewno opałowe
    11 05 Ryby i inne produkty rybołówstwa i rybactwa, z wyłączeniem: produktów połowów pozostałych (PKWiU 05.00.3) i pereł (PKWiU 05.00.4)
    12 10.30.10-00.3 Surowiec i półfabrykaty do produkcji torfu dla celów rolniczych
    13 10.30.10-00.4 Wyroby torfowe dla celów rolniczych
    14 14.12.20-10.22 Kreda mielona, pastewna
    15 14.12.20-10.23 Kreda mielona, nawozowa
    16 14.12.20-30.40 Mączka dolomitowa
    17 ex 14.30.13-90.10 Surowce mineralne plastyczne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (w tym ziemia ogrodnicza i ziemia humus) - wyłącznie ziemia ogrodnicza i ziemia humus
    18 ex 15.1
    Mięso i produkty mięsne, z wyłączeniem:
    1) tłuszczów technicznych,
    2) produktów ubocznych garbarń,
    3) skór i skórek, niejadalnych,
    4) usług związanych z wytwarzaniem produktów mięsnych
    19 15.2 Ryby i produkty rybne przetworzone i zakonserwowane
    20 ex 15.3
    Owoce i warzywa przetworzone i zakonserwowane, z wyłączeniem:
    1) produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2 %,
    2) usług związanych z przetwórstwem i konserwowaniem
    warzyw i owoców
    21 ex 15.4 Oleje, tłuszcze zwierzęce i roślinne - wyłącznie jadalne
    22 15.5 Produkty mleczarskie, z wyłączeniem kazeiny do produkcji regenerowanych włókien tekstylnych (PKWiU 15.51.53-00.10) oraz kazeiny do stosowania w przemyśle innym niż produkujący żywność, pasze lub w przemyśle włókienniczym (PKWiU 15.51.53-00.90)
    23 15.6 Produkty przemiału zbóż, skrobie i produkty skrobiowe
    24 15.7 Pasza dla zwierząt
    25 15.81.1 Pieczywo, wyroby piekarskie i ciastkarskie, świeże
    26 15.83 Cukier - z wyłączeniem cukru zawierającego dodatek środków aromatyzujących lub barwiących (PKWiU 15.83.13-30.00 i 15.83.13-50.10)
    27 15.84.24 Owoce, orzechy, skórki z owoców i inne części roślin, konserwowane cukrem
    28 15.85 Makarony, kluski i podobne produkty mączne
    29 15.86.12-70 Cykoria palona, pozostałe palone namiastki kawy oraz ich ekstrakty, esencje i koncentraty
    30 15.87.12 Sosy, mieszanki przyprawowe, mąka i grysik z gorczycy oraz gotowa musztarda - z wyłączeniem musztardy gotowej (PKWiU 15.87.12-55)
    31 15.88 Przetwory homogenizowane oraz żywność dietetyczna
    32 15.89.11 Zupy i buliony oraz przetwory z nich
    33 15.89.12 Jaja bez skorupek oraz żółtka jaj, świeże lub zakonserwowane; białka jajek
    34 15.89.14 Produkty spożywcze pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane - z wyłączeniem ekstraktów słodowych (PKWiU 15.89.14-30.1)
    35 15.89.20-00.2 Substancje pektynowe, pektyniany i pektyny
    36 15.89.20-00.3 Śluzy i zagęszczacze pochodzące z produktów roślinnych, w tym modyfikowane
    37 15.96.20-00.10 Wywar
    38 15.98.11-50.30 Lód naturalny
    39 15.98.11-50.40 Lód sztuczny
    40 15.98.12-50.10 Napoje owocowe
    41 15.98.12-50.20 Napoje owocowo-warzywne
    42 15.98.12-50.50 Nektary
    43 15.98.12-50.60 Napoje warzywne
    44 15.98.12-70 Napoje bezalkoholowe zawierające tłuszcz mlekowy, pozostałe
    45 18.24.11 Odzież i dodatki odzieżowe dla niemowląt
    46 ex 19.10.50 Odpady ze skór wyprawionych, pył, proszek i mączka skórzana - z wyłączeniem odpadków skór garbowanych (bezwłosowych)
    47 bez względu na symbol Obuwie dziecięce
    48 ex 22.11 Książki (oznaczone stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN), nuty, mapy - wytwarzane metodami poligraficznymi, z wyłączeniem: książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym, lokalnym; książek telefonicznych, teleksów i telefaksów (PKWiU 22.11.20-60.10) i ulotek
    49 ex 22.12 Gazety, magazyny, czasopisma - oznaczone stosowanymi na
    ex 22.13 podstawie odrębnych przepisów symbolami ISSN, wytwarzane metodami poligraficznymi, z wyłączeniem: wydawnictw, w których nie mniej niż 67 % powierzchni jest przeznaczone na nieodpłatne lub odpłatne ogłoszenia handlowe, reklamy lub teksty reklamowe
    50 24.13.11-20.10 Siarka sublimowana lub strącona
    51 24.14.15
    Pochodne węglowodorów pozostałe - wyłącznie:
    1) 1, 2, 3, 4, 5, 6-heksachlorocykloheksan (PKWiU
    24.14.15-53),
    2) pochodne chlorowcowane węglowodorów cykloalkanowych,
    cykloalkenowych, cykloterpenowych pozostałe (PKWiU
    24.14.15-59),
    3) DDT (1,1,1-trichloro-2,2-bis (p-chlorofenylo) etan)
    (PKWiU 24.14.15-75.20)
    52 24.14.64-50 Podpuszczka i jej koncentraty
    53 24.14.64-70 Enzymy; preparaty enzymatyczne (gdzie indziej niewymienione ani niewłączone)
    54 24.15.10-75.30 Amoniak ciekły nawozowy
    55 24.15.10-77.20 Woda amoniakalna nawozowa
    56 ex 24.15.30 Nawozy azotowe, mineralne lub chemiczne, z wyłączeniem amidów kwasów alifatycznych i ich pochodnych, związków azotu oraz cyjanamidu wapniowego (azotniaku technicznego)
    57 24.15.40 Nawozy fosforowe, mineralne lub chemiczne
    58 ex 24.15.50 Nawozy potasowe, mineralne lub chemiczne, z wyłączeniem chlorku potasowego
    59 24.15.60 Nawozy zwierzęce lub roślinne, gdzie indziej niesklasyfikowane
    60 24.15.70-70.20 Saletra sodowa nawozowa
    61 ex 24.15.80
    Nawozy, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem związków azotu oraz nawozów naturalnych
    Nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe
    Związki fosforowe do mieszanek paszowych
    62 ex 24.2 Pestycydy i inne środki agrochemiczne, z wyłączeniem wyrobów chemii gospodarczej (PKWiU ex 24.20.14)
    63 24.62.10-20.10 Albumina techniczna
    64 24.62.10-20.20 Albumina mleka
    65 24.62.10-30 Żelatyna i jej pochodne (z wyjątkiem klejów kazeinowych)
    66 26.52.10 Wapno
    67 36.63.77-40.50 Żelatyna nieutwardzona, obrobiona oraz wyroby z żelatyny nieutwardzonej, obrobionej
    68 41.00.1 Woda naturalna
    69 bez względu na symbol PKWiU Sznurek do maszyn rolniczych
    Towary związane z ochroną zdrowia
    70 15.89.20-00.11 Soki i ekstrakty roślinne - z opium
    71 17.54.31 Wata z materiałów włókienniczych i wyroby z tego rodzaju waty, kłaczki włókiennicze, puch włókienniczy, resztki włókien z przemiału - z wyłączeniem waty konfekcyjnej (PKWiU 17.54.31-50.10), kosmyków włókienniczych i proszku oraz rozdrobnionych resztek włókien (PKWiU 17.54.31-50.80)
    72 20.51.14-50.91 Elementy składowe i wymienne do wyrobów ortopedycznych, rehabilitacyjnych i protetycznych drewniane
    73 21.22.12-10.10 Podpaski higieniczne z papieru, waty celulozowej lub bibułki tissue
    74 21.22.12-10.20 Tampony higieniczne z papieru, waty celulozowej lub bibułki tissue
    75 21.22.12-10.30 Wata celulozowa paczkowana
    76 21.22.12-30.10 Pieluszki, wkładki do pieluch i podobne artykuły sanitarne dla niemowląt
    77 21.22.12-30.20 Pieluszki i podobne artykuły sanitarne dla dorosłych
    78 24.14.51-39.10 Cysteina, cystyna i ich pochodne
    79 ex 24.4 Produkty lecznicze wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w przepisach Prawa farmaceutycznego
    80 24.64.11-30.10 Film i płyty fotograficzne płaskie do promieni rentgenowskich, do stosowania w medycynie, stomatologii i weterynarii
    81 ex 24.64.11-50.20 Film fotograficzny w rolkach do promieni rentgenowskich, do zastosowań nieprzemysłowych - wyłącznie medyczny Błony rentgenowskie diagnostyczne niesklasyfikowane w grupowaniach PKWiU: 24.64.11-30.10 i 24.64.11-50.20
    82 24.66.42-10.60 Testy i odczynniki diagnostyczne, medyczne
    83 24.66.42-30.30 Materiały formierskie dentystyczne na bazie wosku, w opakowaniach do sprzedaży detalicznej
    84 24.66.42-30.40 Materiały formierskie dentystyczne na bazie gipsu
    85 24.66.42-30.90 Pasty modelarskie i pozostałe preparaty; preparaty do stosowania w dentystyce na bazie gipsu, pozostałe
    86 ex 24.66.42-70.00 Gotowe pożywki do hodowli mikroorganizmów - wyłącznie dla farmacji
    87 ex 24.66.48-63.00 Produkty i preparaty do użytku farmaceutycznego i chirurgicznego, z wyłączeniem wyrobów z ceramiki szlachetnej
    88 ex 25.13.30 Przewody, rury i węże z gumy (z wyjątkiem ebonitowych) - wyłącznie węże medyczne
    89 25.13.60-30.00 Rękawice chirurgiczne
    90 25.13.71 Wyroby higieniczne i farmaceutyczne (w tym odciągacze do mleka), z kauczuku wulkanizowanego, innego niż ebonit
    91 28.74.12-50.50 Nity ze stali do wyrobów ortopedycznych, rehabilitacyjnych i protetycznych
    92 29.23.30-90.50 Części do narzędzi, przyrządów, aparatów i urządzeń medycyny ogólnej (do sterylizacji narzędzi, dezynfekcji, wyjaławiania itp.)
    93 29.56.12-50.73 Maszyny poligraficzne do pisma Braille'a
    94 30.01.12-00.31 Maszyny do pisania dla niewidomych
    95 30.02.16-00.10 Urządzenia komputerowe do pisma Braille'a (dla ociemniałych)
    96 ex 33.10.15-11 Strzykawki używane w lecznictwie, chirurgii, stomatologii lub weterynarii - z wyłączeniem strzykawek weterynaryjnych
    97 ex 33.10.15-13.00 Igły metalowe do zastrzyków stosowane w lecznictwie - z wyłączeniem igieł weterynaryjnych
    98 ex 33.10.15-17.10 Igły (z wyjątkiem metalowych igieł do zastrzyków lub zakładania szwów) - z wyłączeniem igieł weterynaryjnych
    99 33.10.15-33.00 Przyrządy i aparatura do pomiaru ciśnienia krwi
    100 33.10.15-63.00 Aparatura do transfuzji
    101 33.10.17 Sztuczne stawy; przyrządy, aparaty i protezy ortopedyczne; sztuczne zęby; protezy dentystyczne; protezy innych części ciała, gdzie indziej niesklasyfikowane
    102 33.10.18 Aparaty słuchowe; stymulatory serca; ich części; części i akcesoria protez i przyrządów ortopedycznych, gdzie indziej niesklasyfikowane
    103 33.40.11 Soczewki kontaktowe; soczewki okularowe ze szkła; soczewki okularowe z innych materiałów
    104 35.43.11 Wózki inwalidzkie
    105 bez względu na symbol PKWiU
    Produkty uzdrowisk (bez napojów mineralnych) - wyłącznie:
    1) środki do kąpieli leczniczych: sól jodobromowa, szlam
    i ług,
    2) środki do okładów leczniczych, w tym kostki
    borowinowe,
    3) środki skoncentrowane do kuracji pitnej, w tym
    tabletki "ZUBER"
    106 bez względu na symbol PKWiU Wyroby medyczne, w rozumieniu ustawy o wyrobach medycznych dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, inne niż wymienione w pozostałych pozycjach załącznika
    107 ex 24.20.14-90.00 Preparaty odkażające o właściwościach bakteriobójczych, grzybobójczych i wirusobójczych, mające zastosowanie wyłącznie w ochronie zdrowia, na które zostało wydane pozwolenie tymczasowe albo dokonany wpis do rejestru produktów biobójczych w rozumieniu przepisów ustawy o produktach biobójczych
    108 bez względu na symbol PKWiU Publikacje w alfabecie Braille'a, jeżeli z uwagi na formę w całości przeznaczone są dla użytku osób niewidomych i słabowidzących, oraz urządzenia do zapisywania i odczytywania tekstów w alfabecie Braille'a
    109 bez względu na symbol PKWiU Foteliki do przewozu dzieci w samochodach
    Wyroby sztuki ludowej oraz rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego, które posiadają atest Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej
    110 28.75.27-43.30 Wyroby kowalstwa artystycznego
    111
    26.21.12-10.21
    26.21.12-10.22
    26.21.12-10.23
    26.21.12-10.29
    26.21.12-10.91
    26.21.13-50.11
    36.30.1
    36.63.71-30.29
    Wyroby garncarskie użytkowo-dekoracyjne
    112
    20.40.12-50.10
    20.40.12-50.20
    20.51.14-50.98
    Wyroby bednarskie
    113
    20.51.12-00.10
    20.51.12-00.90
    20.51.12-00.30
    20.51.12-00.20
    20.51.14-50.20
    20.51.40
    20.51.98
    20.51.12
    20.51.13-00.59
    Formy drewniane użytkowe
    114 20.52.15-70.70 Wyroby ze słomy
    115 20.52.15-70.60 Wyroby z rogożyny
    116
    20.52.15-70.40
    20.52.15-70.60
    20.52.15-70.90
    20.52.15-70.60
    Wyroby z trzciny
    117
    36.50.11-00.20
    36.50.11-00.40
    36.50.11-00.90
    36.50.11-00
    Lalki
    118
    20.52.15-70.10
    20.52.15-70.20
    20.52.15-70.90
    Wyroby z łuby
    119
    17.40.16-53.00
    17.14.16
    17.14.13-53.00
    Wyroby tkackie
    120
    17.54.12-70.00

    Wyroby koronkowe (szydełkowe, klockowe, frywolitkowe, drutowe, igliczkowe)
    121
    18.22.1
    18.22.2
    18.22.3
    Wyroby rękodzieła ludowego i artystycznego - odzieżowe
    122
    17.40.13-53.00
    17.40.13-55.00
    17.40.13-59.00
    Bielizna stołowa z tkanin haftowana
    123 19.20.11-00 Wyroby rymarskie
    124 36.30.12-39 Instrumenty muzyczne
    125
    26.21.13-50.11
    26.51.13-00.11
    36.63.77-40.3
    Rzeźby, płaskorzeźby
    126
    28.75.30-00.50
    28.75.30-00.10
    28.75.30-00.20
    Militaria
    127
    36.63.77-30.29
    36.63.77-40.3
    36.63.71-30.2
    Wyroby plastyki zdobniczo-obrzędowej
    128 21.25.14-77.00 Wycinanki ludowe i artystyczne
    Towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej
    129
    Sprzęt przewozowo-samochodowy:
    1) pożarnicze samochody specjalne i specjalistyczne
    (gaśnicze, rozpoznawcze, drabiny samochodowe,
    techniczne, chemiczne, ekologiczne, dźwigi i
    podnośniki, cysterny, sanitarki) oraz fabrycznie
    wykonane i oznakowane pojazdy straży pożarnej,
    2) sprzęt pływający, statki pożarnicze, łodzie, pontony
    i silniki oraz statki powietrzne dla ratownictwa i
    gaszenia pożarów.
    130
    Sprzęt łączności:
    1) radiotelefony różnych typów wraz z osprzętem,
    2) sprzęt łączności przewodowej,
    3) zestawy komputerowe z urządzeniami peryferyjnymi,
    oprogramowanie,
    4) urządzenia dyspozytorskie i aparatownie,
    5) zestawy antenowe,
    6) sprzęt do radiowej łączności trankingowej.
    131
    Materiały i środki wyposażenia specjalistycznego:
    1) sprzęt ochrony osobistej: kombinezony, kamizelki,
    pasy ratunkowe i okulary,
    2) aparaty oddechowe z maskami,
    3) sprzęt burzący: piły spalinowe i elektryczne,
    rozpieracze i poduszki hydrauliczne, młoty
    pneumatyczne, narzędzia hydrauliczne uniwersalne,
    siekierołomy,
    4) zapory pływające i sprzęt do likwidacji zagrożeń
    ekologicznych i chemicznych: pompy chemiczne do
    paliw, kwasów lub ługów, separatory i skimery
    olejowe wraz z oprzyrządowaniem,
    5) wykrywacze gazów, temperatury i bezruchu,
    radiometry, pirometry, kamery termowizyjne,
    6) urządzenia oddymiające i zadymiające,
    7) wytwornice, agregaty i generatory pianowe,
    8) prądownice strażackie, działka wodne i
    wodno-pianowe,
    9) podręczny sprzęt gaśniczy: gaśnice, agregaty
    gaśnicze, hydronetki, tłumnice, bosaki, szafki
    hydrantowe,
    10) węże pożarnicze (ssawne i tłoczne) oraz armatura
    wodna: łączniki, zbieracze, zasysacze, stojaki
    hydrantowe, rozdzielacze, zwijadła, zbiorniki wolno
    stojące,
    11) drabiny pożarnicze przenośne: przystawne, wysuwane i
    zestawiane,
    12) sprężarki, ładowarki i przetłaczarki do butli
    gazowych wysokociśnieniowych,
    13) sprzęt ratowniczy: aparaty, skokochrony, wory,
    rękawy, linki ratownicze, ratowniczy sprzęt
    wysokogórski i dla płetwonurków,
    14) chemiczne środki gaśnicze, sorbenty, neutralizatory
    i odkażacze, środki zwilżające i modyfikujące,
    15) sprzęt kontrolno-pomiarowy stanowisk badawczych,
    16) pompy i autopompy pożarnicze,
    17) agregaty prądotwórcze i oświetleniowe oraz siłownie
    energetyczne,
    18) sprzęt i środki do uszczelniania i ograniczania
    przemieszczania się materiałów niebezpiecznych.
    132
    Wyposażenie zabezpieczające:
    1) pojazdy i samochody specjalistyczne: kasyna polowe,
    chłodnie, piece piekarskie polowe, urządzenia
    dezynfekcyjno-kąpielowe, łaźnie polowe, przyczepy,
    naczepy i kontenery pożarnicze wraz z wyposażeniem,
    2) polowe wyposażenie gastronomiczne: kuchnie polowe,
    termosy polowe, polowe podgrzewacze i rozdzielacze
    wody, namioty sypialne, techniczne i do kuchni
    polowych, kasyna polowe, garnki, menażki,
    niezbędniki,
    3) wyposażenie samochodów sanitarnych
    133
    Materiały pędne i smary:
    paliwa i smary z wyłączeniem wyrobów objętych
    podatkiem akcyzowym
    134
    Pozostałe towary:
    1) urządzenia szkolno-treningowe: trenażery, ścieżki
    biegowe, urządzenia wydolnościowe i do pomiaru masy
    ciała, drobny sprzęt sportowy oraz przeszkody i
    urządzenia torów ćwiczeń sportowo-pożarniczych,
    2) umundurowanie, odzież specjalna i ochronna,
    wyekwipowanie osobiste strażaka państwowej straży
    pożarnej według obowiązujących norm i wyposażenie
    specjalistyczne strażaka oraz odznaki, odznaczenia i
    dystynkcje,
    3) wyposażenie stacji diagnostycznych, stacji
    przeciwdymowych-przeciwgazowych, warsztatów
    łączności i ćwiczebnych komór gazowych,
    4) urządzenia sygnalizacyjno-ostrzegawcze do oznakowania
    pojazdów uprzywilejowanych w ruchu i terenów akcji
    ratowniczo-gaśniczych,
    5) podwozia oraz nadwozia samochodowe i przyczepy pod
    zabudowę na pojazdy dla straży pożarnej
    Usługi
    135 ex 01.4 Usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyjątkiem usług weterynaryjnych, podkuwania koni i schronisk dla zwierząt
    136 ex 02.02.10 Usługi związane z leśnictwem i pozyskiwaniem drewna, z wyłączeniem patrolowania lasów
    137 ex 05.00.50 Usługi związane z rybołówstwem i rybactwem, z wyłączeniem usług związanych z rybołówstwem morskim
    138 41.00.2 Usługi w zakresie rozprowadzania wody
    139 55.1 Usługi hoteli
    140 ex 55.2 Usługi świadczone przez obiekty noclegowe turystyki oraz inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, z wyłączeniem usług zakwaterowania w bursach, internatach i domach studenckich (PKWiU ex 55.23.15)
    141 60.10.1 Usługi w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich międzymiastowych
    142 60.21 Usługi pasażerskiego transportu rozkładowego lądowego pozostałe
    143 60.22 Usługi taksówkowe oraz wynajmowania samochodów osobowych z kierowcą
    144 60.23 Usługi pasażerskiego transportu lądowego pozostałe
    145 61.10.1 Usługi morskiego i przybrzeżnego transportu pasażerskiego
    146 61.20.1 Usługi wodnego śródlądowego transportu pasażerskiego
    147 61.20.31-00.10 Usługi w zakresie wynajmowania statków żeglugi śródlądowej z załogą do przewozu pasażerów
    148 62.10.1 Przewozy lotnicze rozkładowe pasażerskie
    149 62.20.1 Przewozy lotnicze pozarozkładowe pasażerskie
    150 ex 62.20.3 Usługi wynajmowania środków transportu lotniczego z załogą - wyłącznie usługi wynajmowania pasażerskich środków transportu lotniczego
    151 ex 64.20.3
    Usługi radia i telewizji kablowej, z wyłączeniem:
    1) usług związanych z taśmami wideo oraz z wszelkimi
    filmami reklamowymi i promocyjnymi,
    2) działalności agencji informacyjnych
    152 ex 85 Usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej - wyłącznie świadczone przez instytucje, których usługi te nie są zwolnione od podatku
    153 90.0 Usługi w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne
    154 ex 92.13 Usługi związane z wyświetlaniem filmów i taśm wideo oraz z wyświetlaniem filmów na innych nośnikach - z wyłączeniem filmów reklamowych i promocyjnych
    155 ex 92.2
    Usługi radia i telewizji, inne niż określone w poz. 12 załącznika nr 4 do ustawy, z wyłączeniem:
    1) usług związanych z taśmami wideo oraz z wszelkimi
    filmami reklamowymi i promocyjnymi,
    2) działalności agencji informacyjnych
    156 ex 92.3
    Usługi rozrywkowe pozostałe - wyłącznie wstęp na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy:
    1) w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i
    literackiego (PKWiU 92.31.2),
    2) związane z funkcjonowaniem obiektów kulturalnych
    (PKWiU 92.32.10),
    3) świadczone przez wesołe miasteczka, parki rozrywki i
    cyrki (PKWiU 92.33 i 92.34.11)
    157 ex 92.5 Usługi świadczone przez biblioteki, archiwa, muzea i inne usługi związane z kulturą - wyłącznie w zakresie wstępu oraz wypożyczania wydawnictw, wymienionych w pozycji 48 i 49
    158 92.61 Usługi w zakresie działalności stadionów i innych obiektów sportowych
    159 Wstęp na imprezy sportowe
    160 93.03 Usługi pogrzebowe i pokrewne, wraz z dostawą trumien, urn i utensyliów pogrzebowych dostarczanych łącznie z trumną lub urną
    161 Dostawa, budowa, remont lub przebudowa budynków mieszkalnych (PKOB 11) i ich części, z wyjątkiem lokali użytkowych, realizowanych w ramach budownictwa społecznego
    162 Usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania
    163 bez względu na symbol PKWiU Usługi napraw i konserwacji wyrobów z pozycji 72, 91, 101-104

    Objaśnienia:
    1) ex - dotyczy tylko danego wyrobu/usługi z danego grupowania.
    2) Wykaz nie ma zastosowania dla zakresu sprzedaży towarów i świadczenia usług zwolnionych od podatku VAT lub opodatkowanych stawką 0 % i 3 %.
    3) Usługi pasażerskiego transportu obejmują przewóz osób oraz ich podręcznego bagażu (zwierzęcia), za który nie jest pobierana dodatkowa opłata; przewożony pojazd podróżnego nie jest traktowany jako podręczny bagaż.

    ZAŁĄCZNIK Nr 4

    WYKAZ USŁUG ZWOLNIONYCH OD PODATKU

    Poz. Symbol PKWiU Nazwa usługi (grupy usług)
    1 2 3
    1 ex 55.23.15 Usługi zakwaterowania w bursach, internatach i domach studenckich
    2 64.11 Usługi świadczone przez pocztę państwową
    3 Sekcja J ex (65-67)
    Usługi pośrednictwa finansowego, z wyłączeniem:
    1) działalności lombardów, z wyjątkiem usług
    świadczonych przez banki,
    2) usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie
    rzeczy ruchomej,
    3) usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-
    00.20),
    4) usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla
    towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-
    00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład
    ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności
    ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie
    przez podmioty działające w imieniu i na rzecz
    zakładu ubezpieczeń,
    5) usług ściągania długów oraz faktoringu,
    6) usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub
    związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów
    wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43
    ust. 1 pkt 12 ustawy,
    7) usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub
    związkach, obligacji i innych rodzajów papierów
    wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43
    ust. 1 pkt 12 ustawy,
    8) transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających
    tytuł własności,
    9) transakcji dotyczących praw w odniesieniu do
    nieruchomości
    4 ex 70.20.11 Usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek, z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe
    5 73 Usługi naukowo-badawcze
    6 ex 75 Usługi w zakresie administracji publicznej, obrony narodowej, obowiązkowych ubezpieczeń społecznych - wyłącznie usługi w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń społecznych
    7 ex 80 Usługi w zakresie edukacji
    8 Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli i odnoszące się do nauczania na poziomie podstawowym, średnim i wyższym
    9 ex 85 Usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (PKWiU 85.2)
    10 91 Usługi świadczone przez organizacje członkowskie, gdzie indziej niesklasyfikowane (wyłącznie statutowe)
    11 ex 92
    Usługi związane z kulturą, w tym również usługi twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania, usługi związane z rekreacją i sportem1) - z wyłączeniem: 1) usług związanych z taśmami wideo oraz z wszelkimi
    filmami reklamowymi i promocyjnymi,
    2) usług związanych z wyświetlaniem filmów i taśm wideo,
    wyświetlaniem filmów na innych nośnikach oraz filmów
    reklamowych i promocyjnych,
    3) usług w zakresie działalności stadionów i innych
    obiektów sportowych (PKWiU 92.61),
    4) wstępu na spektakle, koncerty, przedstawienia i
    imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa
    artystycznego i literackiego (PKWiU 92.31.2),
    związane z funkcjonowaniem obiektów kulturalnych
    (PKWiU 92.32.10), świadczone przez wesołe miasteczka,
    parki rozrywki i cyrki (PKWiU 92.33 i 92.34.11) oraz
    wstępu na imprezy sportowe,
    5) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw (PKWiU 22.11,
    22.12, 22.13) w zakresie usług świadczonych przez
    biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych
    z kulturą (PKWiU 92.5),
    6) działalności agencji informacyjnych,
    7) usług wydawniczych,
    8) usług radia i telewizji (PKWiU 92.2), z zastrzeżeniem
    poz. 12
    12 ex 92.2
    Usługi publicznych radia i telewizji, z wyłączeniem:
    1) usług związanych z taśmami wideo oraz z wszelkimi
    filmami reklamowymi i promocyjnymi,
    2) działalności agencji informacyjnych
    13 Usługi transmisji danych i wiadomości - wyłącznie usługi dostępu do sieci Internet świadczone na rzecz uczniów, studentów, szkół, zakładów kształcenia nauczycieli, placówek oświatowych, szkół wyższych, wyższych szkół zawodowych i placówek naukowych Polskiej Akademii Nauk oraz na rzecz państwowych i samorządowych instytucji kultury
    14 Usługi na dostęp wdzwaniany i szerokopasmowy do Internetu dla użytkowników indywidualnych nieprowadzących działalności gospodarczej na dostęp szerokopasmowy
    15 Usługi wykonywane przez duchownych oraz osoby zakonne kościołów i innych związków wyznaniowych - wyłącznie w zakresie realizacji celów humanitarnych, charytatywno-opiekuńczych, naukowych i oświatowo-wychowawczych, opieki medycznej

    Objaśnienie:
    1) Dotyczy wyłącznie usług związanych ze sportem świadczonych przez podmioty, które nie mają jako celu systematycznego dążenia do osiągania zysków, zaś wszelkie zyski, które mimo wszystko osiągną, przeznaczą na utrzymanie lub poprawę świadczonych usług.

    ZAŁĄCZNIK Nr 5

    WYKAZ KRAJÓW (TERYTORIÓW), W PRZYPADKU KTÓRYCH PODATEK Z TYTUŁU IMPORTU USŁUG NIE OBNIŻA KWOTY PODATKU NALEŻNEGO LUB NIE UPRAWNIA DO ZWROTU RÓŻNICY PODATKU NALEŻNEGO

    Lp. Kraj (terytorium)
    1 2
    1 Księstwo Andory
    2 Anguilla - Autonomiczne Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    3 Antigua i Barbuda
    4 Aruba - Terytorium Autonomiczne Królestwa Niderlandów
    5 Wspólnota Bahamów
    6 Państwo Bahrajnu
    7 Barbados
    8 Belize
    9 Bermudy - Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    10 Brytyjskie Wyspy Dziewicze - Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    11 Wyspy Cooka - Autonomiczne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią
    12 Wspólnota Dominiki
    13 Gibraltar - Terytorium Zależne Korony Brytyjskiej
    14 Grenada
    15 Guernsey/Sark/Alderney - Terytoria Zależne Korony Brytyjskiej
    16 Hongkong - Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej
    17 Jersey - Terytorium Korony Brytyjskiej
    18 Kajmany - Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    19 Republika Liberii
    20 Księstwo Liechtensteinu
    21 Makau - Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej
    22 Republika Malediwów
    23 Republika Wysp Marshalla
    24 Republika Mauritius
    25 Montserrat - Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    26 Republika Nauru
    27 Antyle Holenderskie - Terytorium Autonomiczne Królestwa Niderlandów
    28 Niue - Autonomiczne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią
    29 Republika Panamy
    30 Niezależne Państwo Samoa
    31 Republika Seszeli
    32 Federacja St. Christopher i Nevis
    33 Saint Lucia
    34 Saint Vincent i Grenadyny
    35 Królestwo Tonga
    36 Turks i Caicos - Terytorium Zależne Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    37 Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych - Terytorium Nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych
    38 Republika Vanuatu
    39 Zjednoczone Emiraty Arabskie

    ZAŁĄCZNIK Nr 6

    WYKAZ TOWARÓW I USŁUG, OPODATKOWANYCH STAWKĄ PODATKU W WYSOKOŚCI 3 %

    Poz. Symbol PKWiU Nazwa towaru lub usługi (grupy towarów lub usług)
    1 2 3
    1 ex 01.11
    Zboża, ziemniaki, rośliny przemysłowe i produkty roślinne rolnictwa pozostałe - z wyłączeniem:
    1) arachidów (orzeszków ziemnych) (PKWiU 01.11.32),
    2) bawełny i odziarnionych produktów roślinnych dla
    przemysłu włókienniczego (PKWiU ex 01.11.7),
    3) kauczuku naturalnego (PKWiU 01.11.80),
    4) ziół suszonych sortowanych całych
    2 01.12 Warzywa, specjalne rośliny ogrodnicze; produkty szkółkarskie
    3 01.13.1 Winogrona
    4 ex 01.13.23 Owoce pozostałe; ziarna chleba świętojańskiego - z wyłączeniem ziarna chleba świętojańskiego i chleba świętojańskiego (PKWiU 01.13.23-00.30), papai (PKWiU 01.13.23-00.50), owoców kiwi (PKWiU 01.13.23-00.60) i owoców południowych pozostałych osobno niewymienionych (PKWiU ex 01.13.23-00.90)
    5 01.13.24-00.10 Orzechy laskowe
    6 01.13.24-00.20 Orzechy włoskie
    7 ex 01.13.40-00.90 Rośliny przyprawowe pozostałe - wyłącznie surowce roślin zielarskich oraz nasiona roślin przyprawowych
    8 ex 01.2
    Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego - z wyłączeniem:
    1) wełny (sierści) pranej i włosia surowego
    pogarbarskiego oraz preparowanego (PKWiU 01.22.31-
    00.20, 01.22.32-00.12, -00.22, -00.32, -00.42, ex-
    00.51, -00.52),
    2) sierści zwierzęcej cienkiej lub grubej,
    niezgrzeblonej i nieczesanej pozostałej (PKWiU
    01.22.32-00.90),
    3) zwierząt żywych pozostałych (PKWiU 01.25.10), z
    zastrzeżeniem pozycji 9,
    4) skór surowych świńskich półgarbowanych oraz
    poubojowych i zakonserwowanych dla przemysłu
    garbarskiego (PKWiU ex 01.25.33-00.00),
    5) spermacetu (PKWiU ex 01.25.25)
    9 ex 01.25.10 Króliki, pszczoły i jedwabniki
    10 ex 02 Produkty gospodarki leśnej - z wyłączeniem drewna surowego nieobrobionego (PKWiU 02.01.1), bambusa (PKWiU 02.01.42-00.11), faszyny wiklinowej (PKWiU 02.01.42-00.18) i materiałów roślinnych do produkcji mioteł lub szczotek (PKWiU 02.01.42-00.30)
    11 05 Ryby i inne produkty rybołówstwa i rybactwa, z wyłączeniem produktów połowów pozostałych (PKWiU 05.00.3) i pereł (PKWiU 05.00.4)
    12 14.12.20-10.23 Kreda mielona, nawozowa
    13 ex 14.30.13-90.10 Surowce mineralne plastyczne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (w tym ziemia ogrodnicza i ziemia humus) - wyłącznie ziemia ogrodnicza i ziemia humus
    14 15.11.1 Mięso i podroby jadalne wołowe, wieprzowe, baranie, kozie, końskie, z osłów i mułów
    15 15.11.21 Wełna szarpana
    16 ex 15.11.3 Tłuszcz wołowy, barani, kozi, wieprzowy i z drobiu - z wyłączeniem tłuszczów technicznych (PKWiU 15.11.30-50.10, -50.40, -70.10) oraz tłuszczów solonych, wędzonych i suszonych wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy
    17 ex 15.11.4 Odpady zwierzęce, niejadalne, z wyłączeniem produktów ubocznych garbarń
    18 15.12 Mięso pozostałe (w tym drobiowe i królicze), świeże, konserwowane chłodzone lub mrożone oraz produkty uboczne uboju
    19 ex 15.13.13-00.10 Mączki, grysiki i granulki z mięsa i podrobów, nienadające się do spożycia przez człowieka - wyłącznie mączki pastewne mięsno-kostne
    20 ex 15.20 Ryby i produkty rybne przetworzone i zakonserwowane (łącznie z marynatami) - z wyłączeniem ryb przyrządzonych i zakonserwowanych w inny sposób i kawioru (PKWiU 15.20.14-11.20, -11.30, -11.9, -12.4, -12.5, -12.9, -13.4, -13.5, -13.9, -14.1, -14.20, -14.9, -15.4, -15.5, -15.90, -16.4, -16.5, -16.90, -17.00, -19.7, -19.8, -19.9, -30, -51.00, -59.00), skorupiaków, mięczaków i innych wodnych bezkręgowców, przetworzonych lub zakonserwowanych (PKWiU 15.20.16) oraz mączek, grysików i granulek z ryb, skorupiaków, mięczaków i innych wodnych bezkręgowców, nienadających się do spożycia przez ludzi (PKWiU 15.20.17)
    21 ex 15.20.17 Mączki, grysiki i granulki z ryb, skorupiaków, mięczaków i innych wodnych bezkręgowców, nienadające się do spożycia przez ludzi, z wyłączeniem produktów ubocznych (surowców i przetworów) z ryb oraz innych zwierząt wodnych pozostałych
    22 ex 15.33.30-00.22 Obierki, liście i strużyny z warzyw - wyłącznie liście i odpady roślin okopowych i warzyw
    23 15.33.30-00.3 Odpady - słoma roślin strączkowych, motylkowych i oleistych (z wyłączeniem lnu i konopi)
    24 15.33.30-00.80 Żołędzie i kasztany
    25 ex 15.33.30-00.90 Odpady z roślin pozostałych przeznaczone do spożycia przez zwierzęta, gdzie indziej niewymienione, pozostałe - wyłącznie odpady użytkowe paszowe
    26 15.41.11 Oleje i tłuszcze zwierzęce, surowe i rafinowane, z wyjątkiem tłuszczów wołowych, owczych, kozich, wieprzowych i drobiowych - z wyłączeniem stearyny smalcowej do zastosowań przemysłowych (PKWiU 15.41.11-30.11), stearyny smalcowej pozostałej (PKWiU 15.41.11-30.21), oleiny (PKWiU 15.41.11-30.31), tłuszczów i olejów zwierzęcych wraz z frakcjami, niemodyfikowanych chemicznie pozostałych, rafinowanych, technicznych (PKWiU 15.41.11-90.20), tłuszczów i olejów zwierzęcych innych wraz z frakcjami, niemodyfikowanych chemicznie pozostałych, nierafinowanych, technicznych (PKWiU 15.41.11-90.40)
    27 15.42.13-30 Tłuszcze i oleje zwierzęce wraz z frakcjami, utwardzone itp.
    28 15.51.11 Mleko płynne przetworzone
    29 15.61.33-33.16 Ziarno jęczmienia obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    30 15.61.33-33.26 Ziarno owsa obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    31 15.61.33-33.32 Ziarno pszenicy łuszczone, krojone lub śrutowane
    32 15.61.33-33.34 Ziarno pszenicy obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    33 15.61.33-33.42 Ziarno żyta łuszczone (łuskane lub obierane), krojone, śrutowane
    34 15.61.33-33.44 Ziarno żyta obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    35 15.61.33-33.51 Ziarno kukurydzy - miażdżone i płatkowane
    36 15.61.33-33.54 Ziarno kukurydzy - obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    37 15.61.33-33.94 Ziarno zbóż pozostałe obrobione wyłącznie przez śrutowanie
    38 15.61.50-10.20 Śruty kukurydziane
    39 15.61.50-30.20 Śruty ryżowe
    40 15.61.50-50.20 Śruta pszenna
    41 15.61.50-90.2 Śruty zbóż
    42 ex 15.61.50-90.40 Otręby, śruta i inne pozostałości odsiewu, przemiału lub innej obróbki roślin strączkowych - wyłącznie śruty zbożowe i roślin strączkowych
    43 15.61.50-10.10 Otręby paszowe kukurydziane
    44 15.61.50-30.10 Otręby paszowe ryżowe
    45 15.61.50-50.10 Otręby paszowe pszenne
    46 15.61.50-90.1 Otręby paszowe zbóż oprócz kukurydzy, ryżu, pszenicy
    47 ex 15.7 Pasza dla zwierząt - z wyłączeniem: roztworów z ryb i z ssaków morskich (PKWiU 15.71.10-00.95), karmy dla psów i kotów (PKWiU 15.72.10-00.10 i -00.20)
    48 15.89.12 Jaja bez skorupek oraz żółtka jaj, świeże lub zakonserwowane; białka jajek
    49 24.14.64-50 Podpuszczka i jej koncentraty
    50 24.15.10-75.30 Amoniak ciekły nawozowy
    51 24.15.10-77.20 Woda amoniakalna nawozowa
    52 ex 24.15.30 Nawozy azotowe, mineralne lub chemiczne, z wyłączeniem amidów kwasów alifatycznych i ich pochodnych, związków azotu oraz cyjanamidu wapniowego (azotniaku technicznego)
    53 24.15.40 Nawozy fosforowe, mineralne lub chemiczne
    54 ex 24.15.50 Nawozy potasowe, mineralne lub chemiczne, z wyłączeniem chlorku potasowego
    55 24.15.60 Nawozy zwierzęce lub roślinne, gdzie indziej niesklasyfikowane
    56 24.15.70-70.20 Saletra sodowa nawozowa
    57 ex 24.15.80
    Nawozy, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem związków azotu oraz nawozów naturalnych
    Nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe
    Związki fosforowe do mieszanek paszowych
    58 ex 24.2 Pestycydy i inne środki agrochemiczne, z wyłączeniem wyrobów chemii gospodarczej (PKWiU ex 24.20.14)
    59 24.62.10-20.10 Albumina techniczna
    60 24.62.10-20.20 Albumina mleka
    61 24.62.10-30.61 Taninian żelatyny
    62 24.62.10-30.62 Bromotaninian żelatyny
    63 bez względu na symbol PKWiU Sznurek do maszyn rolniczych
    Usługi
    64 ex 01.4 Usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyjątkiem usług weterynaryjnych, podkuwania koni i schronisk dla zwierząt
    65 ex 02.02.10 Usługi związane z leśnictwem i pozyskiwaniem drewna, z wyłączeniem patrolowania lasów
    66 ex 05.00.50 Usługi związane z rybołówstwem i rybactwem, z wyłączeniem usług związanych z rybołówstwem morskim

    Objaśnienia:
    1) ex - dotyczy tylko danego wyrobu/usługi z danego grupowania.
    2) Wykaz nie ma zastosowania dla zakresu sprzedaży towarów i świadczenia usług zwolnionych od podatku bądź opodatkowanych stawką 0 %.

    ZAŁĄCZNIK Nr 7

    WYKAZ TOWARÓW, DO KTÓRYCH MA ZASTOSOWANIE ZWOLNIENIE OD PODATKU NA PODSTAWIE ART. 74 UST. 1 PKT 17 USTAWY

    Kod PCN Kod CN Wyszczególnienie
    1 2 3
    ex 3704 00 10 0 ex 3704 00 10 Film kinematograficzny, pozytywy - o charakterze edukacyjnym, naukowym oraz kulturalnym
    ex 3705 ex 3705 Płyty fotograficzne i film, naświetlone i wywołane, inne niż filmy kinematograficzne - o charakterze edukacyjnym, naukowym lub kulturalnym
    ex 3706 90 51 0 ex 3706 90 51 Kroniki filmowe (ze ścieżką dźwiękową lub bez niej) przedstawiające wydarzenia aktualne w chwili importu, oraz importowane maksymalnie w dwóch egzemplarzach z każdego tematu w celu ich skopiowania
    ex 3706 90 91 0 ex 3706 90 91 Archiwalne materiały filmowe (ze ścieżką dźwiękową lub bez niej) przeznaczone do użytku w związku z kronikami filmowymi
    ex 3706 90 99 0 ex 3706 90 99
    - Filmy rekreacyjne przeznaczone w szczególności
    dla dzieci i młodzieży

    - Pozostałe filmy o charakterze edukacyjnym,
    naukowym lub kulturalnym
    Pozostałe wyroby drukowane, łącznie z drukowanymi obrazkami i fotografiami:
    ex 4911 91 00 9 ex 4911 91 00 - - - Pozostałe:

    - Mikrofisze lub inne nośniki informacji
    niezbędne dla komputerowych usług
    informacyjnych i dokumentacyjnych o
    charakterze edukacyjnym, naukowym lub
    kulturalnym

    - Mapy ścienne przeznaczone wyłącznie do celów
    edukacyjnych
    4911 99 00 0 4911 99 00 - - - Pozostałe
    ex 8524 ex 8524 Płyty gramofonowe, taśmy i inne zapisane nośniki do rejestracji dźwięku lub innych sygnałów, łącznie z matrycami i negatywami płyt gramofonowych stosowanych w fonografii, jednakże z wyłączeniem wyrobów działu 37:

    - O charakterze edukacyjnym, naukowym lub
    kulturalnym
    ex 9023 00 ex 9023 00 Przyrządy, aparaty lub modele, przeznaczone wyłącznie do celów pokazowych (np. do nauczania lub na wystawach), nienadające się do innych celów:

    - Wzory, modele i mapy ścienne o charakterze
    edukacyjnym, naukowym lub kulturalnym,
    przeznaczone wyłącznie do pokazu i nauczania

    - Makiety lub wizualizacje idei abstrakcyjnych,
    jak np. struktury molekularne lub wzory
    matematyczne, różnego typu hologramy
    wykorzystywane do projekcji laserowych,
    zestawy multimedialne, materiały do
    zaprogramowanych instrukcji, łącznie z
    materiałami w formie kompletów zawierających
    odpowiednie materiały drukowane

    Objaśnienie:
    ex - dotyczy tylko danego towaru z danego grupowania.

    ZAŁĄCZNIK Nr 8

    WYKAZ TOWARÓW, KTÓRYCH DOSTAWA JEST OPODATKOWANA STAWKĄ 0 % NA PODSTAWIE ART. 83 UST. 1 PKT 26 USTAWY

    Poz. Nazwa towaru
    1 Jednostki centralne komputerów, serwery, monitory, zestawy komputerów stacjonarnych
    2 Drukarki
    3 Skanery
    4 Urządzenia komputerowe do pism Braille'a (dla osób niewidomych i niedowidzących)
    5 Urządzenia do transmisji danych cyfrowych (w tym koncentratory i switche sieciowe, routery i modemy)

    Goździkowa vs. Proszek do prania

    Kolega napisał ostatnio całkiem przyjemny eseik, postanowiłem go zamieścić, gdyż bardzo mi się spodobał, gość naprawdę ma smykałkę do pisania takich swobodnych dywagacji. Można go potraktować jako szersze ujęcie tego o czym już nieraz dyskutowaliśmy na tym i innych forach. Tekst jest nieco przydługi, ale za to jaki! Komentarze miłe widziane jak zawsze

    (tekst oczywiście zamieszczony za zgodą autora, "wszelkie coprighty restricted"

    Parę ładnych latek już minęło odkąd wszyscy z dumą wkroczyliśmy w XXI w. Za wcześnie jeszcze na wybujałe nazewnictwo w stylu „wieku pary i elektryczności” czy też „stulecia wojen światowych”. Za późno jednak na dziką radość z powodu tego iż przesławny komputerowy bakcyl Y2K (podobno Bil Clinton w czasie sprawowania urzędu mocno się zaangażował żeby zniwelować światową panikę przez ten fakt wywołaną) jednak nie wyczyścił naszego konta, a światowy system informatyczny oparł się milenijnej magii liczb. Wielu z nas już zdążyło się nacieszyć nowiutkim agregatem prądotwórczym, nabytym w obawie przed mityczną wręcz milenijną pluskwą, wcale nie mniej mityczną niż żeglarskie legendy o morskich potworach. Czas pozostawić za sobą milenijne pluskwy, życiodajne prądotwórcze agregaty i ultra niszczycielskie wirusy komputerowe, nimi będziemy straszyć nasze wnuki, które postęp techniczny połączy z komputerem na wieki w neomechanicznej symbiozie, warto dodać - być może.

    Wypada się teraz zastanowić jaki świat przyjdzie nam wkrótce oglądać? Przywołam tutaj myśl Szymona Hołowni, wedle której należy zadać pytanie czy polskie społeczeństwo zwiększy konsumpcję tabletek przeciwbólowych czy proszku do prania? Proszek do prania jak każdy z nas wie jest substancją zdolną do zmiany rzeczywistości. Zmienia nasz świat na lepsze, lepsze bo czystsze. Tabletka przeciwbólowa natomiast daje konsumentowi nadludzką moc „zaczarowania świata na nowo”. „Pigułka od Goździkowej, łykana w nadmiarze, na zapas, świata bynajmniej nie zmienia - usuwa tylko poczucie, że jest on nieznośny”. Mała tabletka a jakiż z niej „pożytek”. Czy w przyszłości moi rodacy będą żyli w świecie gdzie „czerń jest czarniejsza, biel jest bielsza, a kolor ... bardziej kolorowy”? Czy stanie się tak iż my (zresztą nie tylko i Polacy) popadniemy w coś w rodzaju farmakologicznego mistycyzmu, a scholastyka detergentów będzie nam coraz bardziej obca? Ostatnie dane wskazują iż obóz zwolenników „Goździkowej” przeważa. Polacy wydają na leki przeciwbólowe przeciętnie trzy razy więcej niż na proszek do prania. Fakt ten każe nam zastanowić się nad cywilizacyjnym modelem Huntingtona. Czy pozostajemy dalej w kręgu cywilizacji zachodniej, czy też nasza chemiczna medytacja czyni nas „indyjską enklawą”? Wydaje mi się, iż lepiej poszukać odpowiedzi na inne pytanie.

    Dlaczego tak się dzieje i do czego może to doprowadzić? Czy miażdżąca przewaga „Goździkowej” jest faktem potwierdzającym obawy Fukuyamy odnośnie rewolucji biotechnologicznej, która może w przyszłości doprowadzić do wyginięcia znanego nam dziś gatunku człowieka? Czy wiek XXI, który wedle Huntingtona obfity będzie we wszelkiej maści zglobalizowane akty barbarzyństwa, ze „Złotego Wieku” obecnego u Fykuyamy, przekształci się w „nowy Wiek Ciemnoty, który ogarnia całą ludzkośc”? Wielu wybitnych uczonych daje jeszcze więcej różnych odpowiedzi na te pytania. „Koniec Historii” Fukuyamy, „Zderzenie Cywilizacji” Huntingtona, Wallerstein i jego „System Światowy”, Negri i Hardt oraz ich „Imperium”. Tyle tego wszystkiego, że aż głowa boli i chce się szybko łyknąć tabletkę przeciwbólową, lecz obejdziemy się bez tego i skromnie postaram się znaleźć odpowiedzi na wielkie pytania, które jawią się nam świeżo za progiem pachnącego jeszcze nowością XXI wieku.

    Być może mowa o starciu tabletki przeciwbólowej z proszkiem do prania może wydawać się nieco dziwna, lecz kontynuując ją tropem Szymona Hołowni można ją odnieść do zjawiska o wiele szerszego. Publicysta „Newsweeka” zamieszcza ją w kontekście innego wydarzenia, mianowicie przy okazji konferencji prasowej jaką zorganizował poseł na sejm RP z ramienia Platformy Obywatelskiej Janusz Palikot. Pomijając dość makabryczne szczegóły techniczne jakie na tej konferencji się pojawiły oraz samo wydarzenie będące jej bezpośrednią przyczyną (chodzi o seksualne nadużycia policjantów wobec studentek w Lublinie) ogólny sens całego zajścia można streścić w apelu jaki poseł wystosował względem ludzi. Nawoływał aby naród wyszedł na ulicę i wziął sprawy w swoje ręce. „Władza nie jest w stanie nic zrobić”. Nic dziwnego że naród odwołuje się do chemii słysząc takie teksty od jednego z przedstawicieli warstwy odpowiedzialnej za rządzenie państwem. Czy „polityczne samobójstwo” jakie w pewnym sensie popełnił Palikot jest tylko wyrazem jego „twórczej niemocy” w politycznych strukturach państwa, czy też ma to jakąś inną, grubszą przyczynę? Wydaje mi się iż to pojedyncze zdarzenie jest odbiciem ogólnego kryzysu władzy państwowej jaki od lat można zaobserwować w świecie zachodnim, przede wszystkim w rozwiniętych gospodarczo krajach Europy Zachodniej. Należy się zastanowić co może dzisiaj zrobić władza aby lepiej przystosować kraj do wciąż zmieniających się warunków światowego rynku i zawirowań globalnej polityki. Do prac poświęconych tematyce władzy i jej definiowaniu wycięto już sporo drzew, mnie osobiście zaciekawiło ujęcie władzy które prof. Jadwiga Staniszkis przedstawiła w jednym ze swych esejów na łamach tygodnika „Ozon”. Utożsamia ona władzę z „możliwością arbitralnej zmiany reguł gry”. W warunkach gdy demokracja zadomowiła się w Europie na dobre to podejście może wydawać się z pozoru lekko przesadzone. Władza pochodząca z demokratycznego nadania nie może zmienić podstawowych „reguł” gry gdyż z rządu demokratycznego stanie się dyktaturą. Należałoby to odnieść do bardziej szczegółowych kwestii takich jak stanowienie prawa, sterowanie gospodarką, polityka socjalna i wiele innych. Kolejne demokratyczne rządy przejmując władzę zastanawiają się, co by tu zrobić? Często nie pozostaje im nic innego poza - niezbyt delikatnie mówiąc - grzebaniem w nadbudowie społeczeństwa.

    Możemy później przeczytać o szeregu różnych dziwnych pomysłów. Słyszymy że w Hiszpanii pan Zapatero ma pomysł przyznania części praw człowieka małpom człekokształtnym (wszak to krewniacy), można usłyszeć iż w Szkocji zadekretowano niektóre szpitalne terminy i definicje, np. nie można się zwracać do noworodka per „potomku” - obraża to uczucia homoseksualistów, których natura nie obdarzyła niestety możliwością posiadania własnego potomstwa (polityczna poprawność nazywana jest dzisiaj „policją myśli:. Ciężko jest zamówić w Wielkiej Brytanii czarną kawę, uznana została za wyrażenie obraźliwe dla „afrobrytyjczyków” (nie wiem czy istnieje takie określenie ale to które powinno się pojawić w miejsce tego, z pewnością jest niepoprawne) Dwupartyjny system parlamentarny i dwie kadencje Partii Pracy w Wielkiej Brytanii pod rządami Tonyego Blaira nie pozwoliły na reformę systemu zdrowotnego, który długością kolejek momentami przypomina nasz, jakże dobrze nam znany.

    Wszystko to „piękne i ładne”, lecz co z tego skoro szereg spraw niezwykle ważnych dla funkcjonowania systemów gospodarczych i społecznych pozostaje poza zasięgiem rządów i parlamentów. Przerośnięte - niejednokrotnie już poza granicę absurdu - systemy polityki socjalnej w krajach zachodnich wyraźnie hamują gospodarkę. Francja jako stereotypowy wręcz przykład systemu rozbudowanej polityki socjalnej i wszelkiej maści państwowych dotacji, subwencji i gratyfikacji na dzień dzisiejszy jest kolosem na glinianych nogach. Dług publiczny Francji wynosi około 1,2 biliona dolarów (i zbliża się powoli do „argentyńskiej granicy”). Płaca taksówkarza w Paryżu oscyluje w granicach 1000 euro. Jeżeli przeliczymy tą wartość w kontekście cen panujących we Francji i na zachodzie Europy generalnie (wynajem mieszkania 450 euro dla przykładu), to ta opieka państwa wcale nie prezentuje się tak „trendy”. System francuski wymaga gruntownej i bolesnej reformy, której kolejne ekipy nie dość że nie mogą przeprowadzić, to często dochodzi do tego że tragiczny momentami stan rzeczy pogarszają rozszerzając socjalne przywileje. Kto za to wszystko płaci? Nie trzeba być Leszkiem Balcerowiczem by wiedzieć że to właśnie czy wstrętni kapitaliści łożą na system który ma tendencję do samonapędzania się w samopędzie do samodestrukcji. Wysokie podatki drastycznie obniżają wartość dodaną pracy. Niska wartość dodana to groźba bankructwa, resztę można sobie bez trudu wyobrazić - niska konkurencyjność gospodarki, spowolniony wzrost, zwiększona podatność na zawirowania rynku światowego a co za tym idzie większa możliwość wystąpienia kryzysu.

    Zachodnie rządy (czy też lepiej „zarządy”) nie potrafią się uporać z reliktami minionej epoki które dzisiaj w warunkach ich wysoko rozwiniętych gospodarczo państw są tak im potrzebne (państwom) jak rybie rower. Mowa tutaj oczywiście o wszechwładnych związkowych centralach czy też syndykatach pracowniczych. Bynajmniej nie jestem tutaj jakimś friedmanowskim akolitą i nie chce ich zlikwidowania. Tylko że nie trzeba długo szukać, aby odnaleźć fakty dobitnie potwierdzające tezę o anachronicznym charakterze ruchów związkowych na zachodzie Europy i ich często bardzo negatywnym wpływie na rzeczywistość. Oprę się tutaj na osobistych doświadczeniach z mojej niedawnej wizyty w Rzymie. Dowiedziałem się tam, że w dzień wylotu do Polski całe miasto może być zakorkowane. Pytam dlaczego? Dowiedziałem się wówczas, że komunikacja miejska autobusowa ma zastrajkować i to już mieszkańców w ogóle nie dziwi bo takie strajki zdarzają się przeciętnie dwa razy w miesiącu (związki mają zagwarantowane tyle godzin strajku w umowie z państwem, oczywiście jeżeli chcą, mogą to robić dłużej). Następnie skojarzyłem fakty i już wiedziałem dlaczego wypada to zawsze w piątki.

    Wiedziałem już prawie wszystko. Dręczyło mnie jeszcze jedno pytanie. Dlaczego? Czy włoskim kierowcom miejskich autobusów, kolejarzom, dokerom, pracownikom obsługi portów lotniczych, no i zapewne przedstawicielom wielu innych zawodów dzieje się tak źle że korzystają ze swych praw „ostatecznych”? Odpowiedz była ciekawa. Bo w autobusach montują opony niesprzyjające środowisku, bo leje się za drogą benzynę i wiele innych „poważnych problemów”. Co gorsza związki zawodowe zlikwidowały instytucję rozkładu jazdy dla autobusów (pociągi, statki i samoloty jakoś się trzymają). Więc jak ktoś znajdzie się kiedyś w bardzo małej miejscowości z jedną linią autobusową może się trochę naczekać (osobiście nie polecam). Jeszcze gorszą sprawą jest gdy uziemieni trafimy na kierowcę który postanawia urządzić sobie nagle dość długą siestę, w mieście nie jest z tym tak źle, na obrzeżach i wsiach czasem fatalnie.

    Zachodnie rządy i politycy nie próbują reformować systemu emerytalnego opartego na zasadzie piramidy finansowej, zasadzie dobrej w latach 30tych ubiegłego stulecie lecz kompletnie nieefektywnej przy współczesnych proporcjach demograficznych i średniej długości życia. Specjaliści biją na alarm. System ma swoje granice, które przy obecnych trendach w końcu zostaną przekroczone i nagle krach! Obudzimy się (jako 21-latek ja na pewno) z przysłowiową „ręką w nocniku”. Rządy nic z tym nie robią (być może poza skromnym głosikiem w Niemczech gdzie planuje się podwyżkę wieku emerytalnego o 2 lata), liczą na to że tym problemem zajmą się (kiedy wszystko już upadnie) ich szanowni następcy, a najlepiej gdyby byli to ideologiczni oponenci.

    Każda władza jest zarządzaniem, nie każde zarządzanie jest władzą. Jak dalej potoczą się losy Europy? Ciężko to przewidzieć. Gracze komputerowi już dziś doskonalę znają czarny scenariusz. Akcja wielu bardzo popularnych tytułów utrzymanych w cyberpunkowym klimacie rozgrywa się w przyszłości bliższej lub dalszej. Aby gracz mógł stać się bohaterem władza państwowa albo nie istnieje, lub istnieje poprzez tabliczki na murach i urzędach, czasem flagi państwowe. Społeczeństwo obywatelskie i wszelkie jego dobrodziejstwa zostało zlikwidowane przez wielkie korporacje które powoli zaczynają przejmować władzę w świecie anarchii i chaosu. Takich pozycji jest mnóstwo, powstaje ich wciąż coraz więcej (te najbardziej chyba znane to Half Life, Deus Ex - tam ponadnarodowa, masońska korporacja wygania paryską policję i sama kontroluje miasto). Woody Allen powiedział podobno: „Wierzę, że tam w górze jest coś, co czuwa nad nami. Niestety, jest to rząd”. W zlaicyzowanej Europie komu swe losy może zawierzyć obywatel nie wierzący, lub agnostyk? Człowiek pozostaje wówczas na placu boju sam.

    Ja wiem. To takie bardzo liberalne, wszyscy możemy być kowalami własnego losu. Sprawa piękna, nie przeczę. Tylko że w systemie francuskim albo ktoś wykuł twój los, albo co gorsza ty wykuwasz los komuś, a twoje kowalskie „rękodzielnictwo” zostaje przemaglowane przez machinę biurokratyczną wielką niczym Mount Everest oglądany z dna Rowu Mariańskiego (i takoż marnotrawiącą i niedoskonałą).

    Dlaczego tak się dzieje że na naszym kontynencie? Kontynencie, który powoli z pogardą zaczyna być już nazywany „półwyspem na skraju Azji”. Dlaczego kontynent niegdyś tak potężny, z takimi tradycjami silnej władzy (silnej ale jednak działającej w ramach porządku prawnego) nagle ogarnęła mania zarządzania? Wynika to w głównej mierze z natury demokracji jako systemu politycznego. Współczesna demokracja napędzana jest przez mass media, które z kolei beztrosko dryfują na fali rynkowych liczb. Polityk już dawno przestał być politykiem, stał się niczym jajko „kinder niespodzianki”. Nieważne z której strony go pokazują, nie ważne która warstwa jego działalności czy też osobowości zostaje nam pokazana, polityk z każdej strony musi wyglądać dobrze i już.

    Ziemkiewicz poparł to stwierdzenie dość przykrym przykładem: „Krótko przed ostatnimi wyborami prezydenckimi (przedostatnimi) socjolodzy zapragnęli ustalić, jakie konkretnie cechy kandydatów decydują o preferencjach elektoratu, i zlecili proste badanie: ankietowani mieli konkretnym kandydatom przypisać wyróżniające ich cechy. Potem socjolodzy dostali wyniki i stanęli nad nimi, jak to pięknie ujął poeta, niczym dziecko z usty zdumionymi. Bo okazało się, że pięćdziesiąt parę procent respondentów bez chwili namysłu, mechanicznie, przypisuje w czambuł wszystkie cechy pozytywne Kwaśniewskiemu, a wszystkie negatywne - jego konkurentom. Owe pięćdziesiąt parę procent obdarzyło więc Kwaśniewskiego nie tylko patriotyzmem, fachowością odpowiedzialnością za państwo i wszelkimi innymi zaletami, ale także stwierdziło, że Kwaśniewski ma ukończone studia i jest wysoki. I odwrotnie - Krzaklewskiemu, który ma nie tylko dyplom, ale i najuczciwszy pod słońcem doktorat, ci sami ludzie odmówili prawa do używania tytułu człowieka wykształconego, a Olechowskiego, który mierzy sobie dwa metry, uznali za niskiego”.

    Każda władza dąży do utrwalenia swoich wpływów. Rządy demokratyczne postępują tak samo. Nie dziwi nikogo zatem że nie chcą podejmować niepopularnych, ale za to reformatorskich decyzji. W przyrodzie nic nie ginie, aby mogło być lepiej trzeba nieco zacisnąć pasa.

    Inna ważną kwestią jest tożsamość Europejczyków. Samuel Huntington podkreślał główne cechy tożsamości europejskiej (generalnie zachodniej), które stanowiły o wyjątkowości całej naszej cywilizacji i w głównej mierze przesądziły o tym iż zachód mógł stać się cywilizacją przodującą i dominującą. Z 8 głównych elementów charakterystycznych dla tożsamości europejskiej, co najmniej kilka można tutaj wymienić jako źródło rządowej niemocy. Pluralizm społeczny i wynikające z niego gremia przedstawicielskie, a wszystko to we wzajemnym związku z indywidualizmem jako podstawą „europejskości”. Raz nadane prawa i przywileje ciężko modyfikować, a co dopiero znosić i unieważniać. Tak silny niejednokrotnie bywa opór społeczeństw, którego bardziej wyrafinowane i nowoczesne formy mają szanse zaistnieć w pluralistycznym społeczeństwie, a ujście niezadowolenia może zostać w cywilizowany sposób skanalizowane poprzez gremia przedstawicielskie. Na przykładzie szlachty polskiej możemy zaobserwować jak rządy prawa i porządek prawny przerodziły się w chaos i anarchię. Szlachta polska uzyskanych raz przywilejów gotowa była bronić z niezwykłą zaciekłością, kilkakrotnie dochodziło do krwawych incydentów. Gdy system był na tyle słaby iż nie mógł już dalej egzystować, szlachta obudziła się nagle, jak wszyscy wiemy jednak za późno. Czy Europa zdoła przebudzić się dostatecznie wcześnie nim zostanie pochłonięta przez własną apatię? Być może niektórzy mogą stwierdzić, iż jest to zdecydowanie zbyt zuchwałe pytanie, postawione w złym momencie, oparte na błędnych przesłankach. Trudno jest mimo wszystko nie postawić takiego pytania, gdy szumne założenia strategii lizbońskiej - wedle których już za 3 lata Unia Europejska gdzie żyję ma stać się najbardziej konkurencyjną i najszybciej rozwijającą się gospodarką na świecie- wśród elit amerykańskich i południowo azjatyckich może to być świetnym motywem do twórczości artystycznej (głównie złośliwych, mocno naznaczonych politycznie kawałów).

    Wprowadzenie wspólnej waluty na znacznym obszarze Europy wcale nie uczyniło z Unii Europejskiej gospodarczego giganta. Co z tego że wyeliminowano to wstrętne ryzyko kursowe. Okropne ryzyko kursowe na którym opierają się handlarze których nawet Marks akceptował bo ich zysk bazuje na różnicy w popycie i podaży pomiędzy rynkami i właśnie na różnicach w kursach poszczególnych narodowych walut a nie na ograbianiu biednego proletariusza z wartości dodanej (ciekawią mnie wyniki ewentualnego bilansu korzyści i strat powstałych w wyniku wyeliminowania ryzyka kursowego, wiadomo że wielu ludzi całkiem nieźle zarabiało na różnicach kursów). Nie ważne że euro jako waluta przypomina nieco osiedle postaci literackich w jednym ze skeczy Monty Pythona. Póki wszyscy wierzyli w swojskie bloki z wielkiej płyty było OK. Nie daj Boże ktoś by przestał wierzyć, całe osiedle leciii raz dwa!. Z euro jest podobnie. Jako waluta nie ma żadnej gwarancji w postaci jakichkolwiek składowanych rezerw złota. Pierwszy w świecie pieniądz w pełni fiducjarny. Nie wierzysz w Boga? To nic. Lepiej uwierz w euro. No i wreszcie najciekawsza rzecz. Polityka monetarna na obszarze euro(stopy procentowe itd.) nie jest kształtowana przez narodowe bank centralne, one są już praktycznie niepotrzebne. Istnieje natomiast Europejski Bank Centralny - ekonomiczny Olimp, miejsce gdzie zapadają wszystkie decyzje. Problemem EBC jest fakt iż kreuje on politykę gospodarczą która obowiązuje na całym obszarze unii monetarnej i nie jest on w stanie uwzględnić zróżnicowania poszczególnych krajów i odmiennych warunków ekonomicznych jakie w nich panują, a dodatkowo pogłębia polityczną bezsilność rządów.

    Dla Europy nadchodzą ciężkie czasy. Będą one na pewno ciężkie bo rynek światowy mimo szybkiego wzrostu liczby ludności powoli staje się miejscem ciasnym niczym przewód kominowy. Szybki rozwój krajów Azji Południowo Wschodniej drastycznie zwiększa liczbę producentów wyposażonych w high tech, nowoczesne metody zarządzania, tanią siłę roboczą i stosunkowo tanie produkty końcowe. To właśnie tego typu producenci są jedyną dziś siłą zdolną do skutecznej konkurencji z producentami zachodnimi. W II kwartale 2005 roku za 650 mln dolarów w gotówce oraz wart 600 mln dolarów pakiet 18,9% akcji, IBM sprzedał swój dział komputerów PC chińskiej firmie Lenovo. Nic dodać nic ująć. Cesarz Napoleon już w 1816 r. wieszczył nam: „Świat zadrży kiedy przebudzą się Chiny”. Europa żeby podjąć wyzwanie musi się zmienić i będą to zmiany bolesne, wielu ludziom pewnie się nie spodobają. Wiele rządów które będą się starały coś uczynić będzie oskarżanych o rasizm, faszyzm, społeczną znieczulice itp. (exemplum świeżo wybrany prezydent Francji Sarkozy, w noc wyborów w Paryżu spłonęło 36 samochodów, moc rozmaitych epitetów mogliśmy podziwiać już na długo przed wyborami). Miejmy nadzieję że znajdą się politycy zdolni choć w niewielkim stopniu wcielać skutecznie założenia thatcheryzmu w swoich krajach, gdyż ten „nurt”, czy też jak niektórzy wolą „styl” uprawiania polityki i zarządzania wydaje mi się rozsądną odpowiedzią na wyzwania jakie świat XXI w. stawia przed naszym małym „półwyspem na skraju Azji”.

    Kiedy już tak wyrwało mi się parę słów o tej Azji to nie sposób jej po prostu przeoczyć. Wystarczy na globus spojrzeć, taki jakie w każdej podstawówce dziś niszczeją. Azja jest wszędzie, choćby się chciało skupić wzrok na dowolnym innym kontynencie, to kątem oka i tak gdzieś można dostrzec zarysy tego megakontynentu. Huntington w Azji południowo wschodniej, przede wszystkim w Chinach upatruje przyszłego światowego hegemona. Wallerstein w tym wielkim „spóźnialskim” widzi głównego beneficjenta przetasowań współczesnego porządku ekonomicznego. Tak jak w świecie przyrody możemy obserwować prądy morskie i skutki jakie niosą przybrzeżnym terenom, tak w świecie człowieka również występują pewne prądy które możemy zaobserwować. Możemy zaobserwować dwa kierunki (prądy) którymi podążają ludzie i wytwory ludzkiej działalności. Prąd zachodni - nim podążają od wieków ludzie którzy poszukują lepszego i godnego życia, nowej ziemi i surowców. Przynosi zazwyczaj ocieplenie (jest czasem duszno i parno, jakby zbierało się na burzę) społecznego klimatu, jest wiele grup bardzo negatywnie nastawionych do emigrantów zarobkowych, widzą w nich zagrożenie własnego bytu. Sami emigranci często również działają w dość ostry i żywiołowy sposób, gdy gospodarz działa wyraźnie na ich niekorzyść, występują wtedy przeciw uprzedzeniom wszelkiej maści i w obronie własnej tożsamości (po wyborach we Francji spłonęło 400 samochodów, podpalacze to głównie zamaskowani emigranci, zamiast demonstrować w dzień i z twarzą, robią to w nocy i w maskach). Niezrozumienie pomiędzy ludźmi pochodzącymi z różnych kręgów kulturowych jest cechą odwieczną i stałą, zawsze problematyczną i delikatną.

    Drugim prądem jest prąd wschodni - z dość dużym nasileniem działa stosunkowo od niedawna. Nim wędruje kapitał, nowoczesne technologie produkcji i zarządzania niezbędne by wspierać inwestycje - główny element składowy prądu wschodniego. Prąd wschodni przynosi zdecydowaną poprawę „pogody”. Zwiększone inwestycje przyspieszają, wymuszają a czasem same tworzą nowoczesną infrastrukturę, która z powodzeniem może obsługiwać duże ilości ludzi. Pojawiają się nowe miejsca pracy i możliwość prowadzenia innych niż tradycyjne form aktywności ekonomicznej. Wielu ludzi krytykuje prąd wschodni za spustoszenie jakie sieje w bogatych krajach zachodu i za ofiary jakie spowodował i spowoduje w krajach biednych (miliony ludzi pracują w bardzo ciężkich warunkach za groszowe stawki). Nie można jednak nie docenić tego jak wiele dzieje się obecnie w tzw. „gospodarkach wschodzących”. Jeszcze 18 lat temu Chiny nie miały żadnej autostrady, dziś dysponują drugą co do wielkości siecią autostrad na świecie. Pod koniec zeszłego roku było to aż 41 tysięcy kilometrów. W 2010 roku chińska sieć autostrad połączy już wszystkie stolice prowincji i miasta liczące powyżej 500 tysięcy mieszkańców. W 2020 roku sieć ta ma liczyć 85 tysięcy kilometrów, czyli już tylko nieco mniej, niż obecna sieć amerykańska (90 tys. km). Na inwestycje w tej dziedzinie zostanie przeznaczonych 250 miliardów dolarów. Osiągnięcia rzeczywiście imponujące. Osiągnięcia imponujące lecz okupione cierpieniem milionów ludzi oderwanych od ziemi i zmuszonych do migracji do miast, gdzie pozostawieni są praktycznie bez żadnej opieki i możliwości uzyskania jakiejkolwiek pomocy (Chiński system emerytalny jest przeznaczony dla „partyjnych” i pracowników sfery budżetowej, reszta musi liczyć na to, że na starość utrzymywać będą ich rodziny, podobnie jest z zasiłkami dla bezrobotnych i opłatami za służbę zdrowia i edukację). Chiny stały się współcześnie największym źródłem organów do przeszczepu. Panująca na prowincji korupcja umożliwia lokalnym urzędnikom skazywanie niewinnych ludzi na śmierć aby potem pozyskać z nich żądane organy, na których można całkiem nieźle zarobić. Przykry, lecz bolesny fakt, iż Chińczycy „sprywatyzowali” karę śmierci. Grupa żebraków w Chinach niekiedy swą liczebnością oscyluje w granicach 100 osób.

    Mimo tego kraje Azji południowo wschodniej chyba najlepiej potrafią odnaleźć się w warunkach nasilenia obu tych „prądów”. Chińscy emigranci bez trudu potrafią zasymilować się w nowych warunkach. Wszędzie gdzie się pojawiają wraz z nimi powstają dobrze prosperujące i zarządzane chińskie restauracje. Wartości które Azjaci cenią najbardziej to te związane z kultem ciężkiej i sumiennej pracy. To właśnie w systemie wartości ufundowanym na kanwie konfucjańskiej filozofii Huntington widzi przyczynę i motor sukcesu całego regionu. ”Indywidualizm, ta główna cecha kultury zachodniej, to źródło wszelkich problemów", tak do sprawy odnosi się Fatima Mernissi w swojej odważnej książce "Islam and Democracy". Marzenia zachodnich elit o demokratyzacji regionów Bliskiego Wschodu i Azji południowo wschodniej w dalszym ciągu pozostaną tylko marzeniami a naciski jakie zachód podejmuje na te kraje w tej kwestii niczym się nie różnią od walenia głową w mur. Zamiast liczyć na swoją wrodzoną elokwencję i dar przekonywania („Ludzie zachodu bez wahania wskazują na przepaść jaka dzieli głoszone przezeń sądy od działań” h.271) zachodni politycy niech liczą na ekonomię i matematykę, na matematykę która działa tak samo dla Żyda, Chińczyka, Eskimosa czy też mieszkańca Jamajki. Właśnie tym argumentem Fukuyama broni swojej słynnej tezy o „końcu historii”: „Tam, gdzie - przy sile nabywczej jaką pieniądz miał w 1992 roku - dochód na głowę przekraczał sześć tysięcy dolarów, nie zdarzył się ani jeden historyczny przypadek, by kraj demokratyczny przekształcił się w rządzony autorytarnie”. Zdania co do tego są jednak podzielone, Ziemkiewicz ujmuje to nieco inaczej: „Amerykańscy ekonomiści udowodnili to swego czasu z tą dobitnością, jaką daje matematyczne wyliczenie: nie ma żadnej korelacji pomiędzy rozwojem a demokracją”. Korelacja może jednak zachodzić pomiędzy rozwojem a stopniem poszanowania praw, przede wszystkim prawa własności. Grube „sumki” na kontach bankowych powodują, iż obywatele domagają się, aby władza pozostawiła ich wypracowane sumki w spokoju, co z czasem może zaowocować wzrostem postaw pro demokratycznych.

    Na bazie procesów przyspieszonego wzrostu możemy zaobserwować modyfikację infrastruktury i gospodarki na olbrzymich połaciach świata. Czy może to odbić się jakoś na społeczeństwach w których te procesy przebiegają? Odpowiedz wydaje się prosta. Oczywiście że tak. Wystarczy porównać społeczeństwo europejskie i wartości jakie kultywowało w czasach początków kapitalizmu. Wartości te wynikały wprost z religii protestanckiej i w dużym uproszczeniu opierały się na kulcie wytężonej pracy i społecznego utylitaryzmu, indywidualizm zastąpił średniowieczny egalitaryzm. W czasach nam współczesnych rzecz ma się zupełnie inaczej. Tożsamość ufundowana na bazie cech wynikających z kultury jest tworem płynnym i każde pokolenie w jego historycznym kontekście dokonuje redefinicji założeń własnej tożsamości. Stulecia wytężonej pracy przodków spowodowały iż współcześni ludzie zachodu (zwłaszcza młodzi) nie kładą już tak wielkiego nacisku na życie w zgodzie z doktryną. Społeczeństwo pracuje dopóki jest biedne, po co ma dalej harować? Współcześnie dla społeczeństw zachodu coraz bardziej liczy się hedonizm z wszelkimi jego odmianami i mutacjami. To tak jakby każdy nagle stał się Gombrowiczem, który w piątek, świątek czy niedzielę zawsze zacznie od „Ja”. Należy zastanowić się czy tożsamość innych cywilizacji jest na tyle silnie zakorzeniona, że będzie mogła się oprzeć pokusie hedonizmu, pokusie „krainy wiecznego Ja”. Należy zadać również pytanie o samą naturę postępu, czy w wersji proponowanej nam dzisiaj rzeczywiście będzie on uszlachetniał ludzkość, tak jak życzyli sobie tego filozofowie oświecenia?.

    Postęp możemy rozpatrywać w płaszczyźnie postępu technicznego, a więc wszelkich udogodnień jakie niosą ze sobą nowe technologie oraz postępu moralnego, czyli tego jak postęp techniczny będzie skutkował doskonaleniem i sublimowaniem ludzkich zachowań. Obserwując świat dzisiejszy, przede wszystkim media które stały się jego krwiobiegiem, odnosi się wrażenie, że współczesny postęp moralny jest z założenia antytezą moralności dotąd nam znanej. Pigułka antykoncepcyjna i rewolucja seksualna jaka dzięki niej się dokonała diametralnie zmieniła charakter stosunku społecznego na linii mężczyzna-kobieta. Wiktoria Sewriukowa: „Moda się zmieniła, kobieta przestała być zagadką, rozebrała się i stała się dostępna. Przestała przyciągać, magnetyzować. Dlatego świat się zawalił. Kobieta była przecież stabilizatorem. Kiedyś wszystko było jasne, mężczyzna wiedział co ma robić: jest kobieta, którą trzeba zdobyć. Na jej utrzymanie potrzebne są pieniądze, mężczyzna musiał je więc zarobić i jeszcze starać się zasłużyć na miłość kobiety. Nie wiem kogo obwiniać, że ten zdrowy system runął - czy tylko kobiety, które postanowiły, iż będą teraz łatwo dostępne i równe mężczyznom?”. Słowa mocne, lecz w pełni uzasadnione.

    Przeprowadzone badania historyczno-porównawcze dotyczące kobiecych strojów plażowych definitywnie dowodzą iż efekt cieplarniany rzeczywiście występuje, ale czy jest to tylko i wyłącznie wpływ środowiska? Feministki protestują przeciwko przedmiotowemu traktowaniu kobiet, lecz wystarczy obejrzeć kilka najnowszych „kobiecych” wideoklipów na MTV i sprawa staje się nieco bardziej skomplikowana. Czy aspiracje pedofilów w Holandii do posiadania własnej partii politycznej można uznać za przejaw dobroczynnego wpływu społecznego pluralizmu? Imanuel Kant: „Postęp jest obowiązkiem ludzkości”, ciekaw jestem jak zareagowałby na znaną nam wersję postępu? Lansuje się wielokulturowość jako postępową ideologię XXI w., lecz jak mamy popierać wielokulturowość gdy na ekranach naszych telewizorów możemy zobaczyć klęskę tej idei, klęskę która potwierdzana jest poprzez wraki spalonych samochodów, milczących pomników fałszywej wiary w filozofię. Mój brat i siostra w marcu tego roku byli na uczniowskiej wymianie w północno-zachodnich Niemczech w Gelsenkirchen. Miasto to ma w tej chwili chyba najliczniejszą mniejszość turecką w Niemczech. Relacje mojego rodzeństwa były niezbyt optymistyczne. Młodzi Turcy zachowują się bardzo agresywni, ich społeczność cechuje się relatywnie większym poziomem przestępczości. Jakikolwiek konflikt z Turkami jest równoznaczny z wyrokiem śmierci lub banicji, tak zawzięta i agresywna potrafi być turecka młodzież. Lansuje się nową koncepcję dżihadu, polegającą na tym iż wojnę zwycięży się poprzez liczebną przewagę na terytorium wroga. Dlatego meczety stawia się w dzielnicach jeszcze nie zamieszkanych przez muzułmanów, jeszcze, ale już niebawem. Co zdziwiło mnie najbardziej, w programie wymiany była wizyta w meczecie i „lekcja tolerancji”. Niektórzy zachodni komentatorzy otwarcie przyznają, że tolerując ich tolerujemy mały terror (wielki to głośne zamachy 9/11, Londyn i Madryt). Patrick Sookhded: „Wielokulturowość jest już martwa. Musimy na nowo odkryć i docenić wspólną brytyjską tożsamość. Islamskie szkoły wyznaniowe trzeba zamknąć!”. Wielokulturowość w ujęciu Wilfreda Pareto można tu zakwalifikować jako ideologię lansowaną przez elity słabe i niezdolne do dalszej walki o władzę, elity zdegenerowane i niezdolne do kierowania losami całego społeczeństwa.

    Na naszych oczach w nieznane pędzi wiek XXI. Przyspieszone procesy modernizacji powoli zbliżają do siebie ludy i cywilizacje do niedawna zupełnie dla siebie obce. Im bliżej tym lepiej widać, kto w czym jest najlepszy a kto słabszy. Przyjemność z jazdy chińską autostradą wcale nie musi wiele się różnić od podróży autostradą amerykańską czy też naszym technicznym cudem - autostradą A-4. Pojęcie „globalnej wioski” powstało na użytek opisu skutków rozprzestrzeniania się masowej komunikacji, przede wszystkim internetu. Można spróbować potraktować je dosłownie. Wyobraźmy sobie że świat to nie stosunkowo średniej wielkości planeta pędząca w bezkresnej głębi przestrzeni kosmicznej, lecz rzeczywiści i dosłownie wioska.

    Jaka jest ta wioska? Z wyglądu na pewno przypomina typową polską wieś, położoną nie za daleko i nie za blisko większego kompleksu miejskiego, niezbyt brzydka, niezbyt też i ładna. Są uliczki gdzie mieszczuchy budują drogie, przestronne i nowoczesne domy. Powstaje tam sieć kanalizacyjna, pobocza pokryte są chodnikiem domy nie różnią się od siebie za wiele, w każdym ogródku pełno jest rozmaitych odmian jałowca, gdyż jest to ulubiona roślina ogrodowa biznesmenów - nic nie robisz przy tym a i tak ci urośnie. Są też w tej wiosce domy starsze, domy mieszkańców rdzennych. Nie są tak nowoczesne, ale siłą rzeczy coś modernizują. Stare, spróchniałe już dawno drewniane okna trzeba było zastąpić plastikami. Kanalizacji nie ma jeszcze, ale kiedyś może będzie. Chodnik za parę latek ma tam dotrzeć. Stodoły porośnięte pokrzywami burzy się a na ich miejscu powstają kilometry kwadratowe trawników. Wieś powoli będzie się zmieniać, upodabniać, wiem to dobrze z własnego doświadczenia bo sam mam przyjemność w takiej miejscowości mieszkać.

    Podobnie będzie wyglądać świat w XXI w. różnice będą coraz mniejsze na korzyść nowych rynków wschodzących. Świat w XXI w. będzie miejscem o wiele bardziej znanym i przewidywalnym, co wcale nie znaczy że bezpieczniejszym. Z pewnością nasza wioska nie przemieni się nagle w sielankową szwajcarską wioskę na zboczu Alp, gdzie każdy dom wygląda tak samo bo władza tak nakazuje. Nawet jeżeli dojdzie do tego to różnice w kwestii dekoracji wnętrz będą na tyle duże iż dalej będziemy mogli powiedzieć o każdym domostwie z osobna iż jest nieco inne od pozostałych. Chodniki i kanalizacja zagoszczą w każdym zakątku wsi, czyniąc ją „wiochą na 102”. Scenariusz wielce wątpliwy, od razu można go skojarzyć z cywilizacją uniwersalną jako najwyższym stadium rozwoju ludzkości.

    Cywilizacja uniwersalna ma szansę pojawić się chyba tylko wówczas gdy odnajdziemy we wszechświecie jakieś na tyle inteligentne istoty aby ludzkość mogła stoczyć z nimi absorbującą wojnę. Wojna jest nieodzownym towarzyszem międzyludzkich spotkań gdyż jak mawiał de Montaigne: „Dusze wszystkich ludzi trafiają do tej samej formy, powody dla których ty wadzisz się z sąsiadem są podobne do tych przez które królowie wadzą się między sobą”. A w tym całym zamieszaniu miejmy tylko nadzieje, że w alejce z tabliczką „Europa” nie zaczną rosnąć pokrzywy i nikt nie przerobi jej na ogródki działkowe.